Oorlog in Europa 74 – 30 april 2022

Dag 66 kent weinig Russische voortgang. De nucleaire dreiging wordt herhaaldelijk genoemd en het programma van de parade op 9 mei is bekend.

Het verloop van de oorlog

PzH2000
Nederlandse PzH2000
  • Zowel Polen als Bulgarije zijn afgelopen week afgesloten van het Russische aardgas. Rusland geeft daarbij als reden dat de landen weigeren om hun rekening in roebels te betalen.
  • Is Moldavië het volgende doelwit van Poetin? De angst in het land is gegroeid na een reeks incidenten in Transnistrië. „Ze vrezen dat ze ook een doelwit zijn van het Kremlin”, zegt Ruslandkenner Ria Laenen (KU Leuven) in De Telegraaf. Na de reeks mysterieuze explosies in Transnistrië besloot ook Moldavië dat men Oekraïne gaat steunen. President Maia Sandu wil mijnenruimers en humanitaire hulp sturen. Ze kondigde aan dat haar land zich aansluit bij de Europese sancties tegen Rusland. Tot nu toe was Moldavië strikt neutraal gebleven. Het armste land van Europa is geen lid van de NAVO of de EU. Men is compleet afhankelijk van Russisch gas en moet vanwege de nabije Russische troepenmacht rekening houden met wat speelt in Transnistrië.
  • Na berichten eerder deze week van Minister Ollongren komt het nu breder in het nieuws. Volgens de pers gaat Nederland vijf PzH2000 pantserhouwitsers leveren. Het wordt in een combinatie met Duitsland gerealiseerd. Duitsland doet de opleiding en levert granaten. In de pers wordt ook aangegeven dat het geschut zonder computer geleverd wordt. Of dit waar is, is niet duidelijk. Wel dat het geschut zonder richtcomputer sub-optimaal ingezet kan worden.
    Ook Duitsland onderzoekt nu of ze een aantal PzH2000 uit de voorraden beschikbaar willen stellen.
2022-04-30 Kaart - Al Jazeera - Front zuidoost Oekraïne
  • De verschuivingen in de frontlijn in Oekraïne zijn minimaal. Uit Mariupol zijn Russische troepen teruggetrokken. Ze worden nu op andere plaatsen ingezet. Daar waar nu het front is, zijn er enorme artilleriebarrages.
  • Zweden en Finland overwegen steeds sterker om NAVO-lid te worden. Begin dit jaar was nog maar 20 tot 30 procent van de Finse bevolking nog pro-NAVO. Sinds de inval in Oekraïne zijn de verhoudingen omgedraaid is is nu rond de 70 procent voor. In Zweden in de situatie vergelijkbaar. De verwachting is dat Zweden en Finland samen half mei de lidmaatschapsaanvraag zullen gaan indienen.
  • De Verenigde Staten overwegen de ‘Lend-Lease Act’ te activeren voor Oekraïne. In 1941 was dit de wet waarmee de VS materiele militaire steun konden leveren aan de Europese landen die van vitaal belang werden geacht voor de verdediging van de VS.
  • De VS trainen Oekraïense soldaten in Duitsland en op andere locaties in het gebruik van militair materieel. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Defensie zei dat de training op Duitse bodem al was begonnen. Het gaat onder meer over hoe om te gaan met houwitsers en andere wapensystemen die Kiev krijgt om de oorlog tegen Rusland te steunen. Verschillende persbureaus melden dat de regeringen van Slowakije en Polen een akkoord hebben bereikt over de overdracht van Slowaakse MiG-29-straaljagers aan Oekraïne. De Slowaakse minister van Defensie Nad zei dat Polen had ingestemd met het beveiligen van het luchtruim van Slowakije, mocht dit nodig worden.
Valery Gerasimov
Valery Gerasimov
  • De chef van de generale staf van het Russische leger Valery Gerasimov zal persoonlijk het offensief van de Russische troepen in de Izyum-as leiden, meldde de Oekraïense nieuwswebsite Defense Express.
  • Per 1 mei zal in het door Rusland bezette gebied de Roebel het officiële betaalmiddel zijn. Volgens de civiele en militaire bestuurder Kirill Stremousov zal er een overgangsperiode van vier maanden zijn. Daarna is de Oekraïense hryvnia niet meer geldig.
  • Oekraïne heeft het Internationale Strafhof en de EU-lidstaten gevraagd om ondersteuning bij het opsporingsonderzoek met betrekking tot oorlogsmisdrijven gepleegd in Oekraïne. Nederland stuurt daarom een forensisch opsporingsteam naar Oekraïne. Het team bestaat hoofdzakelijk uit personeel van de Koninklijke Marechaussee, aangevuld met experts van andere Defensieonderdelen en van het Nederlands Forensisch Instituut. Zij gaan bewijs verzamelen dat bruikbaar is voor onderzoek naar oorlogsmisdaden en in strafrechtelijke procedures. Het forensisch opsporingsteam zal begin mei van start gaan en wordt in principe ingezet voor een periode van twee weken. De werkzaamheden van het team vinden plaats op diverse locaties in de omgeving van Kiev.
  • Nederland heropent haar ambassade in de Oekraïense hoofdstad Kiev. Een klein team in Kiev gaat nauw samenwerken met de Oekraïense autoriteiten en andere teruggekeerde partnerlanden, tweette minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra.

Nucleaire dreiging

Al vrij snel na het begin van de oorlog (op 27 februari) zette Poetin zijn nucleaire strijdkrachten al op ‘high alert’. Deze week kwam, op 26 april, de Minister van Buitenlandse Zaken Lavrov op het onderwerp terug. In een uitgebreid interview dat maandag op de staatstelevisie werd uitgezonden, zei Lavrov dat het risico van een nucleair conflict niet mag worden onderschat. De kern van een overeenkomst om het conflict in Oekraïne te beëindigen zal grotendeels afhangen van de militaire situatie ter plaatse. “Ik zou die risico’s [op een kernoorlog] niet kunstmatig willen verhogen. Velen zouden dat graag willen. Het gevaar is ernstig, reëel. En dat mogen we niet onderschatten.

Lavrov en Poetin
Lavrov en Poetin

President Poetin zei daarna, op 28 april, dat als iemand van buitenaf wil ingrijpen in de situatie in Oekraïne en daar een dreiging van strategische aard creëert “de klap bliksemsnel zal zijn“. Poetin sprak tegen parlementsleden in Sint-Petersburg. Volgens hem zijn alle beslissingen over hoe Moskou in zo’n situatie zal reageren al genomen. Poetin zei verder dat hij niet nader omschreven tegenaanvallen zou ontketenen tegen iedereen die “bedreigingen van strategische aard creëert die onaanvaardbaar zijn voor Rusland“, meldt The New York Times. Ook beweerde de president dat het Westen Rusland in verschillende stukken wil opdelen en beschuldigde hij het Westen ervan Oekraïne in conflict te hebben gebracht met Rusland.

Vandaag was in ieder geval Lavrov weer milder van toon. “We zijn niet in oorlog met de NAVO, want dat zou het risico op een nucleaire oorlog doen toenemen.” Onderhandelingen en het opheffen van de sancties kunnen een uitweg bieden. Maar volgens Lavrov speelt Kiev ‘spelletjes’, door bevelen uit Groot-Brittannië en de Verenigde Staten op te volgen.

9 mei: Dag van de Overwinning

Over ruim een week is er, op 9 mei, de grote militaire parade in Moskou. Men viert dan de overwinning op Nazi-Duitsland. Een van de onderdelen van de viering is de grote militaire parade in Moskou.
Dit jaar zullen er geen buitenlandse leiders bij de parade aanwezig zijn. Ook de Belarussische president Lukasjenko zal naar verwachting de plechtigheid niet bijwonen. Tegelijk zegt de woordvoerder van het Kremlin dat het niet ongebruikelijk is dat voor de jaarlijkse parade geen leiders uit andere landen worden uitgenodigd.

Interessant is dit jaar de omvang van de parade. Deze is ten opzichte van vorig jaren gekrompen:

  • 2020: 234 voertuigen
  • 2021: 197 voertuigen
  • 2022: 131 voertuigen

Parade

Een verschil met vorig jaar is dat er dit jaar geen 10 T-34 tanks worden opgesteld. Andere ontbrekende voertuigen zijn de TOS-1, Pantsir-S1, T-80BVM en de BM-30 Smerch. Ook de Tigr-pantservoertuigen van de Rosgvardia ontbreken deze keer. Mogelijk allemaal omdat hun inzet vereist is.

Wel wordt er veel nieuw gloedmaterieel getoond zoals de T-14 Armata, de Kurganets-25, VPK-7829 Bumerang en Uran-9.

Luchtshow

Naast de parade op de grond is er ook altijd het defilé door de lucht. Ook hier zijn er dit jaar wat verschuivingen. Zo zijn er minder aanvalshelikopters zoals de Mi-28 Havoc en de Ka-52 Alligator. De Su-30 en Su-34 Flanker gevechtsvliegtuigen ontbreken eveneens.
Nieuw, in formatie 8, is de aanwezigheid van de Ilyushin Il-80 Maxdome. Dit toestel is de Russische vliegende commandopost in geval van, bijvoorbeeld, een kernoorlog.

In formatie 17 (zie het bovenstaande schema) wordt gevlogen in de ondertussen befaamde ‘Z-formatie’.

De Britse Minister van Defensie Ben Wallace verwacht dat Rusland op 9 mei de oorlog zal verklaren aan Oekraïne. Tot nu toe was de strijd een ‘speciale operatie’. Een oorlog maakt het voor Rusland mogelijk om reservisten en dienstplichtigen in de strijd in te zetten.

Helikopter als krombaangeschut

Beiden zijden in de strijd gebruiken hun helikopters ook voor beschietingen over een grotere afstand. Door op te trekken, is het mogelijk om met de ongeleide raketten van de helikopter verder te vuren (over gericht vuur hebben we het niet meer). In de onderstaande video zien we een Oekraïense Mi-8 Hip deze manoeuvre uitvoeren. Direct na het vuren worden er ook flares afgevuurd. Iets wat gebruikelijk is omdat het afvuren van raketten een helikopter zeer zichtbaar maakt voor aanvallen.

Bombarderen met drones

Oekraine heeft in een tweetal video’s voorbeelden gegeven van hun inzet van relatief kleine drones. Door de toestellen met bommen uit te voeren lukt het toch om grote schade aan te richten. De drones worden, zoals blijkt uit de beelden, niet door de Russische troepen op de grond gehoord of gezien.

Bombarderen met drones: de tweede precies door het open dak
Bron: UA 92 Mechbrig, omgeving Charkov
Bombarderen met drones op BMP-3, ook met warmtebeeldcamera
Mortiergranaten als projectiel?
Bron: UA 503 Mariniersbataljon

Klik hier voor de overzichtspagina Oorlog in Europa!