Kustwacht

De kustwacht zorgt voor de veiligheid op zee. Men beschikt over schepen en vliegtuigen die de schepen en visserij kunnen controleren. Ook biedt de Kustwacht hulp bij calamiteiten op zee, bijvoorbeeld tijdens een schipbreuk bij slecht weer.

Wereldwijd gezien zijn de kleine reddingsboten voor direct bij de kust meestal geen onderdeel van de kustwacht, maar horen bij de strandwacht. De kustwacht werkt meestal nauw samen met de marine. Zogenaamde “search and rescue”-eenheden zijn vaak een onderdeel van de kustwacht. “Search and rescue” (SAR) betekent letterlijk “zoeken en redden”. Deze dienst werkt vaak met reddingboten of helikopters, om bijvoorbeeld drenkelingen op te sporen of iemand van een boorplatform of schip te kunnen halen. In Nederland zijn reddingboten van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) en van de Reddingsbrigade (KNBRD) aangemerkt als specifieke SAR-eenheden.

Nederlandse kustwacht

De Nederlandse Kustwacht is een zelfstandige civiele organisatie die taken uitvoert voor zes ministeries: Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Defensie, Economische Zaken en Klimaat, Financiën, Infrastructuur en Waterstaat, Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, en Justitie & Veiligheid.

Na de oprichting van de kustwachtorganisatie, in 1987, werd het Kustwachtcentrum gevestigd in het gebouw van Scheveningen Radio te IJmuiden. In 1995 kwam de Kustwacht onder de operationele leiding van de Koninklijke Marine en om deze reden verhuisde het Kustwachtcentrum in 2001 naar Den Helder, om gevestigd te worden op het terrein van de Marine. Het kustwachtcentrum fungeert als coördinatie-, meld- en informatiecentrum en heeft een 24 uurs bezetting. Een wachtploeg bestaat uit vijf personen, t.w. een Duty Officer, drie Watch Officers en een handhavingsofficier. Het Kustwachtcentrum is aangewezen als Nationaal Maritiem en Aeronautisch Redding Coördinatie Centrum (JointRCC).

Samenwerkingspartners

De kustwacht werkt onder andere samen met de Koninklijke Marine, Koninklijke Luchtmacht, Rijkswaterstaat, Koninklijke Marechaussee, Douane, de Nationale Politie, het Openbaar Ministerie en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

In het Caribisch gebied zorgt de Kustwacht Caribisch Gebied (KWCARIB) voor de veiligheid op zee. De Kustwacht werkt in de wateren rond Aruba, Curaçao, Sint-Maarten en Caribisch Nederland.

Vloot

Om de herkenbaarheid te vergroten zijn vlieg- en vaartuigen van de diverse organisaties, uitgezonderd die van de marine, in hetzelfde kleurenschema geschilderd. De rompen van de schepen zijn blauw beschilderd met een dunne schuine blauwe streep, gevolgd door een brede rood/oranje schuine streep op een witte achtergrond. De Vloot van de Nederlandse Kustwacht kent de volgende schepen: één sleepboot, drie patrouillevaartuigen, één mijnenveger van de Koninklijke Marine, zeven betonningsvaartuigen, een oliebestrijdingsvaartuig, politieboten, twee patrouillevliegtuigen en verschillende helikopters. Daarnaast werkt de Nederlandse Kustwacht samen met de Koninklijke Nederlandse Reddingmaatschappij. Zij hebben 45 verschillende reddingstations langs de Nederlandse kust

De middelen die de kustwacht ter beschikking staan zijn te onderscheiden in varende en vliegende eenheden:

Varende eenheden

De vloot van de kustwacht bestaat uit de volgende schepen.

  • Het Emergency Towing Vessel (ETV) Guardian (2013). De oorspronkelijk naam was ETV Ievoli Amaranth, bij de overname door Multraship in het voorjaar van 2016 werd haar naam veranderd in Guardian.
  • De patrouillevaartuigen Visarend, Zeearend en Barend Biesheuvel (Rijksrederij).
  • Drie zeegaande betonningsvaartuigen (Rijkswaterstaat Noordzee, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat): MS Terschelling, MS Rotterdam en MS Frans Naerebout.
  • Vier betonningsvaartuigen voor de ruime binnenwateren, de Nieuwe Diep, Schuitegat, Vliestroom en Waddenzee.
  • Het oliebestrijdingsvaartuig Arca en de Zirfaea (Rijkswaterstaat Noordzee, Ministerie van Infrastructuur en Milieu).
  • 1 Mijnenjager van de Alkmaar-klasse (Koninklijke Marine).
  • Diverse kleinere patrouillevaartuigen van de Landelijke Eenheid (Nationale Politie) (Ministerie van Justitie en Veiligheid).
  • Reddingboten van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij en van particuliere maatschappijen.

Vliegende eenheden

De Kustwacht heeft een aantal eigen vliegtuigen. Daarnaast kan men beschikken over vliegtuigen en helikopters van andere diensten.

  • Kustwachtvliegtuigen Dornier Do-228 PH-CGN en PH-CGC.
  • Helikopters van het Defensie Helikopter Commando (zoals de Cougar en de NH-90).
  • Helikopters van de Landelijke Eenheid (Nationale Politie).
  • En tot 1 juli 2022: offshore Dauphin-reddinghelikopter van Noordzee Helikopters Vlaanderen (NHV). Meerdere keren kwamen deze helikopters negatief in het nieuws. 
    Er is een aanbestedingsprocedure gestart voor een nieuw contract.

Internationaal

Veel landen hebben een eigen Kustwacht (Engels: Coast Guard, Duits: Küstenwache, Frans: Garde-côtes). Internationaal gezien is het een maritieme beveiligingsorganisatie van een land. De term impliceert zeer verschillende verantwoordelijkheden in verschillende landen, van een zwaarbewapende militaire macht met douane- en veiligheidstaken tot een vrijwilligersorganisatie die belast is met opsporings- en reddingsfuncties en geen rechtshandhavingsbevoegdheden heeft. De functies van een typische kustwacht verschillen echter van de typische functies van zowel de marine (een pure militaire strijdmacht) als een transportpolitie (een civiele wetshandhavingsinstantie).

Griekenland

De Griekse Kustwacht (Hellenic Coast Guard, Λιμενικό Σώμα-Ελληνική Ακτοφυλακή – Limeniko Soma-Elliniki Aktofylaki – Harbor Corps-Hellenic Coast Guard) is een paramilitaire organisatie. Zij kunnen in oorlogstijd de Griekse marine ondersteunen. 

Links

 

« Back to Glossary Index