MOB Complex Zwijnsbergen

Complex Teuge

In Teuge vinden we ten zuiden van het vliegveld aan beide zijden van de Rijksstraatweg N344 het Mobilisatiecomplex Teuge. Het MOB-complex was (ten dele) ook bekend als Geneeskundig Depot Teuge en diende als opvanglocatie voor Molukkers.

Snelle gegevens

Adres: Ambonstraat 2, Teuge
Coördinaten: 52°14’14.7″N 6°03’12.2″E (52.237409, 6.053392)
Soort complex: Mobilisatiecomplex, Geneeskundig Depot
Perceelgrootte: onbekend

Locatie

Hieronder zie je de verschillende plattegronden van het complex1.

Oorspronkelijk gebruik

Locaties
Locaties Teuge
Bron: Onkruit, 1982

Ten noorden en ten zuiden van de Rijksstraatweg N344 lag het MOB-complex Teuge. De hoofdingang lag aan de Ambonstraat (bij het zuidelijke deel)
Er is documentatie2 die het noordelijke deel benoemd als Kamp Teuge Noord. Met als ingang Parmentierstraat 1 en achteringang Fokkerstraat 34.

Het zuidelijke deel heeft een aantal bunkers die door het Duitse leger gebouwd zijn ten behoeve van de Fliegerhorst Teuge3. Het zijn bunkers in de stijl van boerderijen zoals we ook kennen van Groot Heidekamp bij de vliegbasis Deelen.

Iets ten noorden van het MOB-complex lag een munitiebunker van de IJssellinie4. Hierin werden explosieven bewaard5. De bedoeling was om daarmee in geval van nood de bruggen over de IJssel op te blazen. Het pand is tegenwoordig in gebruik door de Teugse Klootschietersvereniging.

Betrokken eenheden (1985)

  • Geneeskundig Commando Koninklijke Landmacht (GCKL)
    • 783 Geneeskundige Groep (783 Gnkgp)
      • 131 Geneeskundige Dienst Herstel- en Depotcompagnie
        Opkomstlocatie: Teuge; opslaglocatie: Wilp-Klarenbeek
  • Nationaal Territoriaal Commando (NTC)
    • 301 Verzorgingscommando
    • 812 Transportgroep (812 Tgp)
      • Territoriale Vervoerscompagnie Oost
        Opkomstlocatie: Teuge; opslaglocatie: Wilp-Klarenbeek
        Vanaf 1 oktober 1974 werd het Territoriale Vervoers Compagnie-Oost (TVC-O) opgericht en  gestart met lijndiensten naar verschillende eenheden. Er werd toen gebruik gemaakt van DAF YT514 trekkers en YTT1004 opleggers6.
  • Provinciaal Militair Commando/Garnizoenscommando Gelderland (PMC/GC GLD)
    • Kazernecommando Kamp Teuge

Kamp Voorst

Tussen 1951 en 1971 is het complex ook in gebruik geweest als opvang voor Molukkers onder de naam Kamp Voorst, Kamp Teuge7, opvangcentrum Teuge of woonoord Teuge8. De naam van de Ambonstraat herinnert daar nog aan. Aan beide zeiden van de Rijksstraatweg waren barakken en faciliteiten voor het Kamp. De gebouwen die niet in gebruik waren voor de opvang bleven in gebruik bij Defensie. De genie beheerde het badhuis en zorgde voor de verwarming binnen Kamp Voorst. Men deed ook het algemene onderhoud aan de gebouwen.

In 1969 ontstond er bij de bewoners ontrust. Defensie wilde het complex weer geheel voor eigen gebruik hebben. In het dorp Teuge werden 20 woningen toegewezen voor een deel van de gemeenschap. Om niet als groep uiteen te vallen, diende men een ‘rekwest’ bij de Koningin in9.

Na vertrek van de Molukkers in 1971 nam de Koninklijke Landmacht de barakken in gebruik voor de opslag en doorvoer van militaire spullen.

Recente situatie

Noordelijke deel

Ten noorden van de N344 is een woonwijk gebouwd op de plaats van het complex10.

Zuidelijke deel

Het gebied is als belegging in 1990 gekocht door de familie de Baar11.

In 2001 werd het zuidelijke deel van het complex gekraakt door Eco-Tribe12. Ze begonnen hier een zelfvoorzienende gemeenschap. Zonder gas- of lichtaansluiting, zonder stromend water houden zij zichzelf in leven. De Duitse bunkers zijn door hen slecht onderhouden en ‘verbouwd’13.

Het complex ten zuiden van de N344 is tegenwoordig een onderkomen voor een coöperatie van kunstenaars, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Zij willen hier de thema’s kunst en cultuur, bewustzijn en zingeving en de voedselketen samenbrengen. Een stadslab, een belevenispark en kabouterpad, glaskunst, beeldhouwen, muziek en Earth Awareness (Aardebewustzijn)14.

Meer informatie

  1. Kaarten en luchtfoto’s: https://www.topotijdreis.nl/ / https://www.kadaster.nl/ ↩︎
  2. De Wilde Wegwijzer, militarisme en justititie in kaart, Onkruit, 1982 ↩︎
  3. Flugplatz Teuge – Fliegerhorsten ↩︎
  4. Adres: De Zanden 94, Teuge ↩︎
  5. BUNKERINFO – Bunkers, Info, Foto’s, Locaties en Meer!!!: Munitiebunker Vliegveld Teuge – Koude Oorlog ↩︎
  6. Reunie DVVO Werkeenheid Harskamp, 9 oktober 2004 (bravocie.nl) ↩︎
  7. Een Kamp in camouflage, Voorst te Teuge. – Moluks Erfgoed
    Kronieken jaargang 1 – 45 (historischeverenigingvoorst.nl) ↩︎
  8. Arnhemsche courant » 27 okt 1950 – Art. 1 | Delpher ↩︎
  9. Tubantia » 15 jul 1969 – Art. 161 | Delpher ↩︎
  10. Teuge – Oost: Toelichting (planviewer.nl) ↩︎
  11. Ecotribe Teuge – Wikipedia ↩︎
  12. Verval: Voor Molukkers en voor krakers – Nederlands Dagblad. De kwaliteitskrant van christelijk Nederland ↩︎
  13. Eigenaar wil af van leefgemeenschap Ecotribe Teuge in bunkerboerderijen | Voorst | destentor.nl (archive.ph) ↩︎
  14. Op Fliegerhorst Teuge gaat alles draaien om ‘gezonde aarde en bewuste samenleving’ | Deventer | destentor.nl (archive.ph) ↩︎

Laatste aanpassing: 13 augustus 2024

HELP MEE! Met het onderzoek naar de de complexen uit de Koude Oorlog zoek ik soms een speld in een hooiberg. Die informatie is summier en kan zelfs (ondanks alle zorgvuldigheid) onjuist zijn. Dus: heb je informatie over een complex? Omdat je er bijvoorbeeld vroeger gewerkt hebt? Omdat je er in je diensttijd geplaatst was? Of omdat je het graag wilt delen? Stuur je informatie dan alsjeblieft naar [email protected]. Dank je wel.