WOC Twekkelo

Oorspronkelijk was WOC Twekkelo het ‘Wing Operations Center’ van de Vliegbasis Twente. Later werd het een opslag van de Koninklijke Luchtmacht.

Snelle gegevens

Adres: Haimersweg 210, 7547 RR Enschede
Coördinaten: 52°13’32.3″N 6°48’21.9″E (52.225634, 6.806085)
Soort complex: Wing Operations Center
Perceelgrootte: 0,89 hectare

Locatie

Hieronder zie je de verschillende plattegronden van het complex¹.

Oorspronkelijk gebruik

Het complex bestond uit twee zendmasten, twee loodsen, een bunker en wat kleine onderdelen.

Van 1965 tot midden jaren 80 waren in dit complex diverse operationele afdelingen gehuisvest. Daarna verhuisden deze afdelingen naar bunker B-500 op de vliegbasis. Het gebouw werd nog een aantal jaren gebruikt door het videocentrum van de krijgsmacht. Hier werden video-opnames van de Nederlands telelvisiezenders gemaakt ten behoeve van Nederlandse legeronderdelen in het buitenland en ambassades².

Een van de functies was het ‘Wing Operations Center’ (WOC) van vliegbasis Twente. Het complex werd daarvoor gebruikt voor de begeleiding van het militaire vliegverkeer naar de vliegbasis (de zogeheten Approach Control). Identieke complexen zijn o.a. gebouwd in Vessem (t.b.v. de Vliegbasis Eindhoven, in Erp (bij de Vliegbasis Volkel), in Dronrijp (voor de Vliegbasis Leeuwarden) en in Hamersveld (Leusden, ten behoeve van Vliegbasis Soesterberg). Naast de zendmasten op het terrein, stonden ze ook in in Beckum (coördinaten: 52.221361, 6.758694, 3,2 kilometer naar het westzuidwesten).

Het complex Twekkelo is ontworpen door het bouwbureau van de Koninklijke Luchtmacht (BABOV, Bureau Aanleg en Beheer Onderhoud Vliegvelden, arrondissement Oost, hoofd Luitenant-Kolonel der Genie H. Tesink) en dateert uit de periode van 1962 – 1965. Als adviseur werd Ingenieursbureau H. Schuiling ci uit Hengelo ingeschakeld. Daarnaast is Bouwkundig Ingenieurs- en Adviesbureau Sassen uit Enschede ingeschakeld voor constructies. De oudste ontwerptekeningen dateren uit 1960, de definitieve tekeningen dateren hoofdzakelijk uit 1961. De bouw begon echter in medio 1962 en in 1965 vond de oplevering plaats. Het grote magazijn is iets later tot stand gekomen op een bijgevoegd perceel, want op de plattegrond van het complex uit 1961 is deze nog niet ingetekend.

Foto’s complex Twekkelo, eind jaren ’90
Bron: Collectie NIMH

Recente situatie

Het complex is rond 2005 afgestoten als onderdeel van PrOMT (Project Ontwikkeling Militaire Terreinen). Eigenaar van het terrein is sinds 2015 Oned, een onderdeel van Timmerhuis Projecten uit Vriezenveen. Het bedrijf verwierf voor 100.000 euro het complex met opstallen van Bureau Beheer Landbouwgronden. De gebouwen zijn niet gesloopt, de zendmasten wel.

Gemeentelijk monument

Het college van B&W in Enschede heeft in 2022 besloten de procedure, om het complex aan te wijzen als gemeentelijk monument, te starten³. Het complex is inmiddels onderzocht door specialisten en het blijkt ruimschoots te voldoen aan de criteria om gemeentelijk monument te worden. Dit is op 13 juni 2023 bevestigd door de gemeentelijke monumentencommissie. Na dit onderzoek, en het gegeven dat de eigenaar geen zienswijze heeft ingediend, besluit het college de procedure af te ronden en het unieke complex definitief aan te wijzen als beschermd gemeentelijk monument.

Meer informatie

Kaarten en luchtfoto’s: https://www.topotijdreis.nl/ / https://www.kadaster.nl/ ↩︎
Verkocht wegens Vrede ↩︎
Voormalig militair complex in Twekkelo – Stichting Cultureel Erfgoed Enschede ↩︎

Laatste aanpassing: 10 augustus 2024

HELP MEE! Met het onderzoek naar de de complexen uit de Koude Oorlog zoek ik soms een speld in een hooiberg. Die informatie is summier en kan zelfs (ondanks alle zorgvuldigheid) onjuist zijn. Dus: heb je informatie over een complex? Omdat je er bijvoorbeeld vroeger gewerkt hebt? Omdat je er in je diensttijd geplaatst was? Of omdat je het graag wilt delen? Stuur je informatie dan alsjeblieft naar [email protected]. Dank je wel.