Oefenterrein De Vlasakkers
De Vlasakkers is een oefenterrein en natuurgebied van 260 hectare in de provincie Utrecht. Het gebied ten zuidoosten van Soestduinen en noordoosten van Soesterberg aan de westzijde van Amersfoort ligt op een van oost naar west lopende heuvelkam van de Utrechtse Heuvelrug.
Geschiedenis
De Vlasakkers is een gebied met veel reliëf, en is ontstaan in de ijstijden. Gletsjers schoven rivierzand voor zich uit en stuwden het hier op. Door de hoge ligging, het hoogste punt is 54 meter, werd het gebied gebruikt om grafheuvels op te werpen. De naam ‘Vlasakkers’ herinnert aan de vroegere vlasteelt. Het vlas was de grondstof voor touw en lijnzaadolie.
Sinds 1872 is het gebied voor een militair oefenterrein. Dit oefenterrein ligt naast de Amersfoortse Bernhardkazerne. Tegenwoordig worden grote stukken natuur met rust gelaten.
Hieronder zie je de verschillende kaarten van het gebied, van 1872 tot 2019 (bron: topotijdreis.nl).
Het oefenterrein
Luchtfoto
A: Baileybrug
B: Hindernisbaan
C: Aanvalsbanen
D: Hoytemaplein
E: Oefenhuis
F: Poort naar Bernhardkazerne
Baileybrug
De baileybrug op De Vlasakkers is vernoemd naar de Aoo H.S. Godthelp, terreinopzichter van 2010 tot 2014.
Hindernisbaan
Het oefenterrein kent een testcircuit met diverse hindernissen. Primair bedoeld voor tanks maar ook geschikt voor andere militaire voertuigen.
Aanvalsbanen
Vijf parallelle aanvalsbanen lopen van halverwege het terrein naar het Hoytemaplein.
Hoytemaplein
Het Hoytemaplein is vernoemd naar de Kolonel Jacobus Hoytema van Konijnenburg. De kolonel was in de jaren ’50 commandant van het Depot der Cavalerie op de Bernhardkazerne en commandant Regiment Huzaren Prins Alexander. Onder zijn leiding is begonnen met het aanleggen van het terrein zoals we dat grotendeels nu kennen. Voor die tijd was het een kapotgereden en stoffig Cavalerie-oefenterrein.
Het plein (in feite een grote betonplaat) is voorzien van een H als helikopterlandingsplaats. Eén keer per jaar wordt het plein gebruikt als vertrekpunt voor de Vriendendag van het Cavaleriemuseum.
Oefenhuis
Het oefenterrein heeft één oefenhuis. Het is wel een twee-onder-een-kap-woning.
Overige plaatsen
Gebruik
Zoals genoemd, gebruikte het Cavaleriemuseum het terrein één keer per jaar voor de rondritten op de Vriendendag (tot en met 2022).
Verder wordt het terrein regelmatig gebruikt door andere eenheden. Heel vaak is er ook een Notam (notice to air men) van kracht met beperkingen rond het veld. Sowieso gebruikt het DHC regelmatig het terrein.
Door de ligging en de omheining is het terrein uitermate goed geschikt om buiten het zicht van ‘belangstellenden’ te oefenen.
2024: Windmolens op het oefenterrein?
Op steenworp afstand van Amersfoort komen mogelijk kolossale windmolens van 240 meter hoog. Althans, dat is het idee dat door de regio Amersfoort is opgevat om 11 windturbines te plaatsen. De keus is daarbij gevallen op windmolens bij oefenterrein De Vlasakkers en bij oefenterrein Leusderheide.
Een onderzoek in het voorjaar van 2024 heeft “vruchtbare” resultaten opgeleverd. Adviesbureau Bosch en Van Rijn onderzocht voor Rijkswaterstaat het effect van turbines langs de A28 en op de Leusderheide en Vlasakkers. Op al die plekken kunnen volgens de experts windmolens komen op zo’n manier dat ze voldoen aan de normen van geluid, schaduw en veiligheid.
Nu is vastgesteld dat het technisch en ruimtelijk mogelijk is om windmolens te bouwen, is het tijd voor de volgende stap, schrijft wethouder Astrid Janssen (Klimaat) in een brief aan de gemeenteraad. De bouw van windturbines vormt een heet hangijzer in de gemeentepolitiek in de regio Amersfoort. Vanuit een aantal gemeenten zoals Soesterberg, Leusden en Bunschoten is fel tegenstand tegen de windmolens uit vrees voor landschapsvervuiling en overlast van de turbines. De Amersfoortse coalitie wil juist wél graag aan de slag met windenergie van eigen bodem. Net zoals men aan de slag wil met het in het referendum weggestemde parkeerbeleid.
Het provinciebestuur van Utrecht heeft nu geëist dat de gemeentebesturen voor 1 december met locaties voor windmolens voor de dag moeten komen omdat de provincie anders zelf plekken gaat aanwijzen.
December 2024: Defensie ziet geen ruimte voor windmolens
Defensie heeft de verwachte impact van windturbines op het gebruik van de oefenterreinen geïnventariseerd. Op basis hiervan ziet Defensie geen ruimte voor windturbines op militaire oefenterreinen Vlasakkers en Leusderheide. De gemeenten en provincie Utrecht zien hier wel kansen voor de plaatsing van windturbines. Zij willen hierover in gesprek met het ministerie van Klimaat en Groene Groei.
Uit onderzoek van Defensie blijkt dat windturbines op de Leusderheide en Vlasakkers het huidig en toekomstig gebruik van de oefenterreinen te veel inperken. Defensie hanteert hierbij als uitgangspunt dat zij geen enkele beperking in de oefenmogelijkheden accepteert. Defensie verwacht verstoringen in communicatieapparatuur en gevolgen voor de veiligheid tijdens bijvoorbeeld parachute- en helikopteroefeningen.
2025: Uitbreiding raccordement
Defensie heeft de behoefte om meer materieel te vervoeren per spoor. Dit komt voort uit de toename van oefening en inzet van eenheden die per spoor verplaatsen en HNS. De huidige capaciteit aan opstelplaatsten en aansluiting op het spoor, zogenaamde raccordementen, is hiervoor in het algemeen niet toereikend. Het terrein in Amersfoort heeft een klein verhard deel, wat zeer weinig mogelijkheden biedt op voertuigen/containers op te stellen. Daarnaast is er op deze locatie momenteel geen mogelijkheid voor het beladen van containers. De behoefte van Defensie bestaat uit de aanleg van een punt voor containeroverslag en aanpalende voorzieningen. In het ontwerp van het programma Ruimte voor Defensie wordt dan ook het raccordement van De Vlasakkers genoemd om uit te breiden. Het raccordement wordt uitgebreid aan de zuidwestzijde van het bestaande terrein.
Bezoek de Vlasakkers
Het oefenterrein de Vlasakkers is tegenwoordig niet meer openbaar toegankelijk.