FRISC

De FRISC (fast raiding interception and special forces craft) is een zeer snel onderscheppings- en special forces-vaartuig. De FRISC’s zijn breed inzetbaar, van maritieme drugs- en terrorismebestrijding tot rivieroperaties.

Het grootste deel van de FRISC’s is in gebruik bij de marine. Daarnaast zijn er 2 speciale FRISC’s voor de Koninklijke Marechaussee/Douane en 2 stuks voor het Korps Commandotroepen (RHICC – rigid hull inflatable commando craft).

Specificaties

• Bemanning:
  • 2 (bestuurder en navigator)
  • RHICC: 6 (bestuurder, navigator, bedienaar FLIR-camera en 3 boordschutters)
• Opstappers: 8, RHICC: 9
• Bewapening:
  • eventueel 2 MAG-middelzware mitrailleurs
  • RHICC: 1 M2-zwaar machinegeweer of 1 automatische granaatwerper, 2 MAG-middelzware machinegeweren en 2 rookwerpers.
• Navigatie-, communicatie- en camera-apparatuur:
  • aanwezig en geschikt voor Nimcis (new integrated marines communications and information system).
  • RHICC: 1 x 9500, 2 x 117, 1 x marifoon en een FLIR-camera (forward looking infrared).
• Aantal: 52
• In gebruik bij: Koninklijke Marine, Korps Mariniers, Korps Commandotroepen en Koninklijke Marechaussee.

Bijzonderheden FRISC marechaussee

De marechaussee gebruikt de FRISC als pilot voor het bewaken van de maritieme grens in het Waddengebied. Vanwege de mogelijke weersomstandigheden op de Waddenzee heeft de boot een stuurhut. Hierin worden radar en kaarten geprojecteerd op beeldschermen. Een camera, spiegels en veel ramen compenseren het iets beperkte blikveld. Met ruim 700 pk en een diepgang van slechts 90 centimeter kan de FRISC razendsnel uit de voeten in het waddengebied. De bemanning beschikt over een kombuisje en 5 luchtgeveerde stoelen.

Bijzonderheden RHICC KCT

De snelle aanvalsboot is bedoeld voor operaties van het Korps Commandotroepen op binnenwateren. Het commandovaartuig heeft 2 Volvo Penta-motoren (2 x 435 pk). Hiermee haalt de maximaal 7 ton wegende boot een (top)snelheid van 82 km/uur. 1.300 liter diesel zorgen voor een bereik van 600 kilometer. De RHICC onderscheidt zich ook door de het verlaagde duikplatform aan de achterkant. Hierop kunnen bovendien kajaks of een kleine motorboot worden meegenomen.

3 typen vaartuig

De FRISC’s van de marine en het Korps Mariniers zijn te verdelen in 3 typen: de Boarding Craft, Raiding Craft en Support Craft.

De hieronder genoemde specificaties verschillen per type boot:

	Boarding Craft	Raiding Craft	Support Craft
lengte	12 meter	12 meter	9.5 meter
breedte	3.3 meter	3.3 meter	3.5 meter
gewicht	maximaal 8 ton	maximaal 8 ton	maximaal 7 ton
maximum snelheid	43 knopen (80 km/uur)	40 knopen (74 km/uur)	45 knopen (83 km/uur)
bereik	445 kilometer	370 kilometer	500 kilometer
vermogen	2 x 370 pk	2 x 435 pk	2 x 370 pk
voortstuwing	2 x stern (hek) drive	2 x waterjet	2 x stern (hek) drive

Verdeling

Van de Boarding Crafts worden er 8 ingezet als onderscheppingsvaartuig aan boord van de Hollandklasse (2 per patrouilleschip). Ook gebruiken de Maritime Special Operations Forces (MARSOF) van het Korps Mariniers FRISCS voor wereldwijde specialistische amfibische operaties.

De Raiding Crafts worden gebruikt voor amfibische landingen en patrouilles en operaties in riviergebied (riverine).

De vaartuigen zijn voor dergelijke opdrachten inzetbaar vanaf de patrouilleschepen, de amfibische transportschepen. 12 Support Crafts zijn bestemd voor het Caribisch gebied. Hier kunnen ze optreden met het ondersteuningsschip Zr.Ms. Pelikaan. Ook ondersteunt de FRISC bij kustwachttaken, zoals patrouilletaken en drugsbestrijding.

Bemanning

De bemanning van de FRISC bestaat uit een bestuurder en een navigator. Die laatste vertelt de bestuurder tijdens het varen waar hij heen moet en bedient de radio. De FRISC kan een team van maximaal 8 personen meenemen.

Eerste inzet

Vanaf begin augustus 2012 zijn 4 FRISC’s voor het eerst operationeel ingezet voor boardings en bescherming van scheepvaart tijdens de antipiraterij-missie Ocean Shield rond Somalië. Dit gebeurde vanaf Zr.Ms. Rotterdam. De FRISC’s hielpen bij de bevrijding van een gekaapte vissersboot op 13 augustus.

Drugsbestrijding

In maart en mei 2013 bewezen de FRISC’s vanaf Zr.Ms. Friesland hun nut bij de strijd tegen drugs. Bij de eerste actie werd een snelle boot onderschept, welke beladen was met 1.453 kilo cocaïne. De tweede drugsvangst vond plaats voor de kust van Costa Rica, ditmaal werden 89 balen marihuana van totaal 1.600 kilo uit het water gevist na een nachtelijke achtervolging. 

Verschil met RHIB

Het verschil tussen de FRISC en een RHIB 2000D zit in de grootte (12 meter versus 7 meter) en de snelheid (45 knopen versus 32 knopen). Omdat de FRISC groter is dan de RHIB heeft deze boot betere vaareigenschappen voor op zee. Bij hoge golven kan het langer een hoge snelheid volhouden. De kleinere RHIB is dan weer beter handelbaar en makkelijker te hijsen. Omdat er bij de RHIB geen schroef in het water hangt, is deze veiliger voor het redden van drenkelingen.

Vervanging

Defensie schaft 13 nieuwe snelle vaartuigen aan. Ze vervangen de huidige Frisc’s. De Haas Shipyards in Rotterdam bouwt de zogeheten Future Fast Interceptors (FFI). De contracten werden op 10 maart 2025 ondertekend. De Haas Shipyards levert de 13 vaartuigen naar verwachting binnen 3,5 jaar.

De nieuwe boten zijn moderner, sneller en zwaarder bewapend dan de Frisc’s. Ze beschikken bovendien over een verbeterd sensor- en communicatiesysteem. Ook zijn ze minder goed te detecteren voor de vijand. Daarnaast ligt de focus op het verlagen van de fysieke belasting van het personeel. Innovaties in romp en stoelen verzachten harde schokken bij snelheid in combinatie met hoge golfslag.  

De FFI’s komen in de inventaris bij eenheden van de landmacht. Ook de Maritime Special Operations Forces (Marsof) van het Korps Mariniers neemt ze in gebruik. De vaartuigen zijn bedoeld voor boarding- en andere speciale operaties in het hoogste geweldspectrum.