Scania en LSV

Luchtmobiel Speciaal Voertuig (LSV)

Het Luchtmobiel Speciaal Voertuig (LSV) is een klein, open terreinvoertuig dat de Koninklijke Landmacht speciaal ontwikkelde voor 11 Luchtmobiele Brigade. Een helikopter kan het voertuig vervoeren en biedt de brigade mobiliteit op de grond tijdens luchtmobiele operaties. Vanaf 2027 vervangt Defensie het LSV door de Rheinmetall Caracal en een ander (nog te bepalen) type.

De LSV doet aan verschillende oefeningen van Luchtmobiel mee. Je vindt hem op de onderstaande foto’s op de grond maar zeker ook onder een helikopter.

Specificaties

  • Fabrikant: Lohr Industries (Frankrijk), onder licentie geproduceerd door SP Aerospace and Vehicle Systems (het vroegere DAF Special Products)
  • Lengte: 3,34 meter
  • Breedte: 1,81 meter
  • Hoogte: 1,78 meter
  • Gewicht: circa 1.400 kilogram
  • Motor: Peugeot 4-cilinder diesel
  • Vermogen: 51 kilowatt bij 4.600 toeren per minuut
  • Koppel: 122 Nm bij 2.200 toeren per minuut
  • Aandrijving: Permanente vierwielaandrijving
  • Transmissie: Automatische versnellingsbak
  • Maximumsnelheid: 70 kilometer per uur
  • Klimvermogen: 60% helling
  • Bemanning: 2 personen (+ lading/gewonden afhankelijk van variant)
  • Aantal aangeschaft: 208 (initiële behoefte van 230 stuks tijdens project teruggebracht naar 180, in 1998 aangevuld met 28 voertuigen van de gewondentransportversie)
  • In gebruik bij: 11 Luchtmobiele Brigade (Koninklijke Landmacht)

Ontwikkeling

Op 1 mei 1992 richtte de Koninklijke Landmacht 11 Luchtmobiele Brigade op. Direct ontstond de behoefte aan specifiek materieel voor deze nieuwe eenheid. De brigade had een voertuig nodig dat dat mobiliteit op de grond kon bieden en dat een helikopter het zowel intern als extern kon vervoeren.

Het gewicht van het voertuig was bepalend. Een te zwaar voertuig zou het bereik en de laadcapaciteit van de helikopter ernstig beperken. Aanvankelijk stelde Defensie het gewicht op maximaal 1.200 kilogram. Tijdens het aanbestedingsproces in 1994 presenteerden verschillende bedrijven ontwerpen, maar geen enkel voertuig op de markt voldeed aan deze eis.

Na een eerste selectie bleven vier kandidaten over. Omdat geen van de voertuigen aan de gewichtseis voldeed, verhoogde Defensie de limiet naar 1.400 kilogram. Na verdere tests bleek de Véhicule Légère Aeromobile (VLA) van de Franse fabrikant Lohr Industries aan de aangepaste eisen te voldoen. Defensie koos in 1994 voor dit voertuig.

Productie en levering

De ontwikkeling van het voertuig naar de Nederlandse wensen liep vertraging op. Aanvankelijk wilde de Koninklijke Landmacht de voertuigen al tijdens de opbouw van de brigade gebruiken (1992-1994). Als tijdelijke oplossing gebruikte 11 Luchtmobiele Brigade de open Mercedes-Benz terreinwagens (model 280 en 290).

In 1996 plaatste Defensie de definitieve order. SP Aerospace and Vehicle Systems produceerde het LSV onder licentie in Nederland. Defensie ontving de eerste exemplaren eind 1998. De Mechanische Centrale Werkplaats van de landmacht voerde vervolgens de ombouw uit naar de specifieke anti-tank (AT)- of gewondentransport (GWT)-uitvoeringen.

Constructie

Het voertuig bestaat grotendeels uit een buizenframe met een polyester carrosserie. Het heeft twee zitplaatsen en een open laadoppervlak. Het LSV beschikt niet over een kreukelzone en daarom beschouwde Defensie het voertuig als onveilig onder vredesomstandigheden. De permanente vierwielaandrijving en automatische versnellingsbak maken bediening eenvoudig. De motor komt van Peugeot.

Varianten

Defensie schafte drie hoofdvarianten van het LSV aan:

  • Algemene Dienst (AD)
    Het basismodel voor algemeen transport. Deze variant vervoert bijvoorbeeld verbindingsmiddelen, munitie, kleine ladingen of personeel. Het is de meest voorkomende uitvoering.
  • Anti-Tank (AT)
    De AT-variant vervoert een antitankwapen en bijbehorende munitie. Het voertuig biedt luchtmobiele eenheden de mogelijkheid snel antitankcapaciteit in te zetten na landing.
  • Gewondentransport (GWT)
    Deze medische variant is herkenbaar aan de grote huif over het laadoppervlak. Het voertuig kan twee liggende gewonden en één zittende persoon vervoeren. De huif biedt bescherming tegen weersinvloeden tijdens het transport van gewonden. Op de huif zit een rood kruis (hoewel dat vaak bedekt is).

Operationele inzet

Defensie zet het LSV in tijdens verschillende missies en oefeningen. De voertuigen ondersteunden 11 Luchtmobiele Brigade bij operaties waar helikopters de eerste troepen afzetten en waar direct mobiliteit op de grond nodig was.

Door het lichte gewicht kunnen Chinook-helikopters het LSV intern of extern vervoeren. Deze flexibiliteit maakte snelle inzet mogelijk in verschillende terreintypen, van stedelijk gebied tot ruig terrein.

Het gebrek aan een kreukelzone en de lage maximumsnelheid maakten het LSV minder geschikt voor vredesomstandigheden op de openbare weg. Defensie classificeerde het voertuig daarom als onveilig buiten operationeel gebruik. Bovendien beperkte het lichte gewicht de bescherming. Het open karakter en de polyester carrosserie boden geen bescherming tegen vuur.

Vervanging

Het LSV nadert het einde van zijn operationele levensduur. In oktober 2018 sloot Defensie een contract met Mercedes-Benz/VDL Groep voor de levering van 515 nieuwe luchtmobiele voertuigen. Door jarenlange vertraging bij de complexe ontwikkeling ontbond Defensie dit contract in november 2021.

Vervolgens zocht Defensie samenwerking met Duitsland binnen het project ‘Airborne Vehicles‘. Op 20 december 2023 tekende Defensie een contract voor de levering van 504 Rheinmetall Caracal-voertuigen. Deze nieuwe voertuigen vervangen het LSV, de Mercedes-Benz terreinwagens en enkele DAF YA4442 logistieke vrachtauto’s. Defensie zet deze Caracals vooral in voor ondersteunende taken.

Als interim-oplossing schafte Defensie in december 2022 al 41 Vector-voertuigen aan van de Nederlandse leverancier Defenture. Het Korps Commandotroepen gebruikt de Vector sinds 2015. Deze voertuigen ondersteunen specifiek de Special Operations Forces (SOF) taken van 11 Luchtmobiele Brigade. Defensie droeg de eerste voertuigen, na een lange opslagperiode, pas medio augustus 2026 over aan de brigade.

De eerste Caracal-voertuigen komen in 2027, de laatste in 2029. Hiermee loopt het vervangingsproject zes jaar vertraging op ten opzichte van de oorspronkelijk geplande instroom in 2021.

Staatssecretaris Derk Boswijk maakte op 27 augustus 2026 bekend dat Defensie voor 11 Luchtmobiele Brigade ook andere voertuigen gaat kopen. Welke het worden, is nu nog niet bekend. De nieuwe voertuigen moeten onder een Chinook-transporthelikopter kunnen hangen, zodat ze door de lucht zijn te verplaatsen. Ook van belang is dat ze goed kunnen rijden in moeilijk terrein, zoals heuvels. Daarnaast dienen ze genoeg brandstof mee kunnen nemen om een lange afstand af te leggen. Verder is voldoende ruimte nodig in de voertuigen voor militairen met hun uitrusting. De nieuwe voertuigen geven de infanteriegroepen zelf meer snelheid, spreiding en bereik op het gevechtsveld. Defensie koopt ‘van de plank’, dus al bestaande voertuigen. Daarnaast kiest men het liefst voor een voertuig dat NAVO-bondgenoten ook gebruiken. Dat maakt samenwerking tussen landen makkelijker. Er komen twee varianten: een voor vijf en een voor negen personen [wat eigenlijk toch een groot voertuig suggereert]. Defensie wil de eerste voertuigen snel ontvangen. Dit is belangrijk omdat Nederland een luchtmobiel bataljon beschikbaar moet stellen voor de Air Manoeuvre Task Force van de NAVO.

Zware voertuigen

Bij de vervanging van het LSV door de voornoemde voertuigen speelt het gewicht door ons hoofd. Een LSV weegt ongeveer 1.400 kg. De Vector weegt in de basisuitvoering rond de 3.000 kilogram en de Caracal rond de 3.200 kilogram. De opvolgers van het LSV zijn daarmee twee keer zo zwaar. Capabele nieuwe voertuigen, dat is absoluut waar. En ze zijn een heel stuk lichter dan hun Amerikaanse variant, de Oshkosh JLTV (10 ton, Korps Mariniers krijgt ze in 2028).

De Poolse 6e Luchtlandingsbrigade heeft rond 2020 de PWA AERO voor de luchtmobiele inzet ingevoerd. PWA staat voor Pojazd Wojsk Aeromobilnych, in goed Nederlands: Luchtmobiele Troepen Voertuig. De PWA AERO is een terreinwagen gebouwd door een consortium onder leiding van Kafar Bartłomiej Szukiert, op basis van de Toyota Land Cruiser HZJ 71.74. De AERO weegt 1.800 kilogram. Polen heeft er 80 aangeschaft.

Foto-archief Luchtmobiel Speciaal Voertuig

Via deze link kom je in het fotoarchief van alle LSV-foto’s op de website.