Scania WLS (Wissellaadsysteem)

Het Scania wissellaadsysteem (WLS) is een 8×8 vrachtauto bestemd voor het vervoer van 20-voets standaardcontainers of flatrackcontainers. De vrachtauto beschikt over een haakarm waarmee de chauffeur zelfstandig ladingen op de vrachtwagen kan trekken, op een aanhangwagen kan duwen of juist kan lossen. Tussen 2004 en 2005 schafte Defensie in totaal 555 Scania WLS-voertuigen aan, plus 98 aanhangwagens. Vanaf 2027 vervangt Defensie de Scania WLS door Iveco-voertuigen.

Foto’s van de Scania WLS

Foto’s van de Scania WLS op verschillende plaatsen door heel het land.

Specificaties

• Fabrikant: Scania (geassembleerd in Zwolle)
• Type: R114 B 8×8 WLS
• Lengte: 9,50 meter
• Breedte: 2,55 meter
• Hoogte: 4,00 meter
• Gewicht: 32.000 kilogram
• Laadvermogen: maximaal 16.500 kilogram (165 kilonewton)
• Motor: Scania DC12-01, 6-cilinder turbodiesel
• Vermogen: 420 pk bij 1.900 toeren per minuut
• Emissienorm: Euro III
• Aandrijving: 8×8 (alle wielen aangedreven)
• Maximumsnelheid: 90 kilometer per uur
• Tankinhoud: 400 liter diesel
• Draaicirkel: 26,0 meter
• Waadvermogen: 0,75 meter
• Bemanning: 2 + 3 passagiers
• Aantal aangeschaft: 555 wissellaadsystemen + 98 aanhangwagens
• In gebruik bij: Koninklijke Landmacht, Koninklijke Luchtmacht, Koninklijke Marine, Korps Mariniers

Ontwikkeling

In de jaren negentig evalueerde de Koninklijke Landmacht de vervanging van verschillende vrachtwagentypen. De trekker-opleggercombinaties, vier-tonners (YA-4442) en tien-tonners (YA-2300) die toen in gebruik waren, zouden in 2005 het einde van hun levensduur bereiken.

Daarnaast veranderde de opdracht van de Koninklijke Landmacht. Inzet van eenheden ver van Nederland werd waarschijnlijker, waarbij multimodaal vervoer een grote rol zou spelen. Uit deze behoefte ontstond de ‘Beleidsvisie Wielvoertuigen’. Deze visie legde de basis voor logistiek optreden met 20-voetscontainers die multimodaal vervoerd konden worden, en voertuigen die deze containers zelfstandig op- en af konden zetten.

De initiële behoefte werd geschat op circa 450 vrachtauto’s van het type wissellaadsysteem met een laadvermogen van 165 kilonewton. Deze nieuwe voertuigen moesten tussen 2004 en 2006 worden uitgeleverd.

Aanbesteding

Zowel Scania als Mercedes-Benz leverden conceptvoertuigen die de Koninklijke Landmacht in 2002 beproefde. Beide prototypes voldeden nog niet geheel aan de gestelde eisen, vooral door de korte levertijd waardoor de fabrikanten de voertuigen niet uitgebreid hadden kunnen testen voordat ze die aan de Koninklijke Landmacht leverden.

Op basis van de criteria (het voldoen aan de eisen, de prijs van de prototypes, de maximale basisprijs voor serievoertuigen en de integrale levensduurkosten) genoot Scania de voorkeur. In 2003 viel de keuze definitief op Scania voor een bedrag van 158 miljoen euro.

Scania gaf aan de voertuigen in Nederland te willen bouwen en daarbij Nederlandse onderleveranciers te betrekken. In 2004 en 2005 leverde Scania uiteindelijk de 555 wissellaadsystemen aan Defensie. De assemblage vond plaats bij het Scania-productiecentrum in Zwolle.

Functie en inzetmogelijkheden

Het Scania wissellaadsysteem vervoert 20-voets standaardcontainers of flatrackcontainers. Een flatrack is een open laadplatform waarvan de zijwanden en het dak ontbreken. Het is bedoeld voor deellevering van zware of afwijkende ladingen en pallets. Een deellevering betekent dat in één transport op meerdere plekken een deel van de lading kan worden afgeleverd.

Het wissellaadsysteem kan worden ingezet bij rampen, bijvoorbeeld door een flatrack voor de brandweer te vervoeren. Het voertuig kan ook een autolaadkraan (ALK) krijgen. Hiermee kan de chauffeur een afgeleverde flatrack ontladen.

Met de Scania WLS kan Defensie een groot aantal containervarianten en andere vormen van lading vervoeren. De standaardisatie rond 20-voetscontainers maakte multimodaal transport mogelijk: dezelfde container kon per schip, trein en vrachtwagen reizen zonder overlading.

Bescherming

De cabine kon ballistische bescherming krijgen tegen kleinkalibermunitie, anti-personeelsmijnen en granaatscherven. Defensie paste dit pantserpakket toe bij inzet in onveilige gebieden. In totaal schafte Defensie 257 ballistische pakketten aan.

Speciale uitvoeringen

Koninklijke Marechaussee

De Koninklijke Marechaussee rijdt ook met de Scania WLS. Hun uitvoering is blauw gespoten in plaats van het standaard defensiegroen.

Zijlaadsysteem (ZLS)

De Koninklijke Luchtmacht gebruikt een variant met een zijlaadsysteem voor specifieke luchtvaartslogistiek.

Vervanging WLS vanaf 2027

In de periode 2024-2025 bereikte de Scania WLS zijn End Life of Type (ELOT). De voertuigen zijn aan het einde van hun technische en economische levensduur. Op 13 mei 2025 maakte staatssecretaris Gijs Tuinman bekend dat Defensie 785 nieuwe operationele wielvoertuigen aanschaft. De gehele order bestaat uit:

• 588 wissellaadsystemen,
• 100 trekkers
• 97 wielbergingsvoertuigen.

Iveco Defence Vehicles SpA (IDV) levert de drie verschillende types. De aanschaf komt vanuit het programma ‘Defensiebrede Vervanging Wissellaadsystemen, Trekker-opleggercombinaties en Wielbergingsvoertuigen’ (WTB). Naast de Scania WLS vervangt het programma ook de DAF Tropco-trekkers (YTZ-95) en de YBZ-3300 takelwagens. De eerste voertuigen komen in 2027, de laatste in 2029.

Defensie stoot de Scania WLS niet af maar geeft de voertuigen een tweede leven in de strategische reserve. Hiermee blijven de voertuigen beschikbaar voor noodsituaties of bij een grote mobilisatie.

Foto-archief Scania WLS

Via deze link kom je in het fotoarchief met alle WLS-foto’s op deze website.