120 mm mortieren terug bij 11 Luchtmobiele Brigade

Na dertien jaar afwezigheid beschikt de 11 Luchtmobiele Brigade weer over twee pelotons met 120 mm-mortieren. De terugkeer van de zware mortier is een belangrijke stap voor een eenheid die wereldwijd snel inzetbaar is. Een bewuste keuze voor vertrouwde techniek, klaar voor moderne gevechtsomstandigheden.

Terug van weggeweest

Tijdens een ceremonie op het Artillerie Schietkamp in ’t Harde is het officieel: de zware mortieren zijn terug bij de rode baretten. Van 1994 tot en met 2011 beschikte de brigade over het 11 Mortiercompagnie Regiment Stoottroepen, met twaalf 120 mm-mortieren verdeeld over drie pelotons van elk vier stukken. Door bezuiniging en reorganisatie werden de mortieren in 2013 ondergebracht bij het Vuursteuncommando (Vustco).

En nu zijn ze weer terug. Het eerste feestelijke schot markeert de herintroductie van een systeem dat jarenlang ontbrak, maar onmisbaar blijkt in het huidige dreigingsbeeld. De pelotons zijn ondergebracht bij het 11 Infanteriebataljon (Schaarsbergen) en het 13 Infanteriebataljon (Assen). Daarmee krijgt de brigade opnieuw haar eigen zware vuursteun in handen. En dat is niet alleen symbolisch belangrijk, maar ook operationeel van grote waarde.

Tijdens de ceremonie gaf kolonel Ron ten Hove (commandant Vustco) aan de mortiercapaciteit graag weer over te dragen aan de infanterie. De plaatsvervangend commandant van 11 Luchtmobiele Brigade, kolonel Larry Hamers, noemt de overdracht in zijn toespraak een belangrijk moment: “Het betekent dat we weer onze eigen grondgebonden vuursteun hebben.”

Waarom een mortier?

De 120 mm-mortier is een zogenaamd steilbaanwapen. De granaat schiet omhoog, volgt een hoge baan en komt bijna loodrecht neer. Dit maakt het systeem bijzonder geschikt om doelen te raken die zich verschuilen achter dekking of in moeilijk terrein. Denk aan vijandelijke eenheden in heuvelachtig gebied, achter een berm of in bebouwing. Mortieren zijn ook relatief gemakkelijk te verplaatsen.

De 120 mm mortieren van de landmacht zijn van het type MO-120 R.T. en al in 1966 ontworpen door het Franse bedrijf Hotchkiss Brandt. Ze wegen bijna 600 kilo en worden getrokken door een militair voertuig of als lading onder een helikopter vervoerd. Het maximale bereik ligt rond de acht kilometer, afhankelijk van het type granaat.

Domme granaten, slimme inzet

Opmerkelijk is dat Luchtmobiel bewust kiest voor bestaande en bewezen conventionele munitie. Waar andere eenheden, zoals het Korps Mariniers, op termijn GPS-geleide granaten krijgen, werkt Luchtmobiel met zogenoemde ‘domme’ munitie. Geen digitale sturing, maar beproefde eenvoud. Het is geen nadeel, stelt een een van de militairen nuchter. “In moderne conflicten zie je dat gps en digitale systemen soms worden verstoord. Dan ben je blij met ouderwetse, betrouwbare middelen.” En: een goed getraind team kan met deze munitie nog steeds uiterst precies vuren.

In eigen hand

Tot voor kort moest de brigade voor zware vuursteun rekenen op andere eenheden, zoals Apache-gevechtshelikopters van de luchtmacht. Met de nieuwe invoering van de mortieren heeft Luchtmobiel weer zelf controle over die vuurkracht.

Kolonel Hamers: “We hebben weer zelfstandig zware middelen in de bewapening om bij nacht en ontij, en in non-flying conditions, de vijand te bestrijden.” Dat maakt de eenheid minder afhankelijk en veel flexibeler tijdens operaties. De mortieren kunnen snel worden ingezet en verplaatst, zeker in combinatie met luchttransport. Dat past precies bij het profiel van Luchtmobiel als snel verplaatsbare eenheid.

Oefening en voorbereiding

De nieuwe mortierpelotons trainen intensief. Niet alleen om de techniek van het schieten onder de knie te krijgen, maar ook om soepel samen te werken met verkenners, vuurleiding en infanterie-eenheden. In het veld moet alles snel en nauwkeurig gebeuren.

De training is onderdeel van een groter plan. In 2027 moet de brigade een volledig operationele Air Manoeuvre Task Force leveren: een snel inzetbare eenheid van zo’n 600 militairen, gereed voor missies overal ter wereld.

120 mm ceremonie en schieten in film

De collega’s van Dutch Defence Press hebben een filmverslag gemaakt. Enthousiaste Luchtmobiel-medewerkers vertellen en je ziet het vuren met de stukken.