Bastion Lion: medische zorg in het veldhospitaal

Als je in een oefening alle aspecten van de strijd laat terugkomen dan oefen je ook met de opvang van gewonden. Op de oude DDR-vliegbasis Mahlwinkel is een compleet ‘Role 2 Enhanced‘ veldhospitaal ingericht. De oefengewonden komen er binnen voor de eerste verzorging en stabilisering.

Aan de buitenkant

Het eerste dat je ziet als je uit het noorden het vliegveld nadert, is de oude startbaan gemaakt van vierkante betonnen platen. Verder herinnert niets aan de oude vliegbasis uit de DDR-tijd. Door het immense aantal zonnepanelen (een veld van 1900 bij 200 meter) en een horizon vol met windmolens lijkt het eerder een surrealistisch landschap rond energie. Niet alles is verdwenen: sommige gebouwen uit de DDR-tijd staan er nog. In de bossen zien we de gebouwen die de sfeer van vroeger oproepen.

Het oude exercitieterrein ligt tussen twee grote gebouwen in. Het gehele terrein is voor de oefening Bastion Lion omgetoverd tot een veldhospitaal. In de buitenrand de logistiek met vrachtauto’s en containers.

Aan de binnenkant

In het midden van het terrein staan de gekoppelde opblaasbare tenten van de Polyvalente Onderkomens (POON). Ze vormen het complete veldhospitaal. Een Role 2+, zegt de trotse commandant van de 421 Hospitaal Compagnie, Alexander Pons, over deze locatie van 400 Geneeskundig Bataljon. De ‘plus’ in de aanduiding geeft aan dat dit veldhospitaal ook intensive care kan verzorgen.

Na de hulp op het slagveld (Role 1) is de hulp in een Role 2-veldhospitaal de volgende plaats waar een gewonde terecht kan. Hier krijgt hij verdere eerste hulp en wordt hij gestabiliseerd zodat hij naar de volgende stap kan: een echt ziekenhuis (Role 3).

Binnenin lijkt het in de aankleding ook echt op een ziekenhuis. Maar dan net anders.

Gewond

Het veldhospitaal werkt tijdens de oefening Bastion Lion met twee soorten slachtoffers. De ene groep bestaat uit mensen die zorgvuldig geschminkte verwondingen laten zien. Het zijn medewerkers van het Britse bedrijf Casualty Resources dat onder meer veteranen uit Afghanistan en Irak in dienst heeft. Ze worden zodanig opgemaakt dat hun oude wonden, zoals afgerukte armen en benen, levensecht lijken. De beenstomp (verderop op de foto’s) hoort bij iemand die zijn been vroeger verloren is. De harde confrontatie met een echte geamputeerde werkt beter dan een acteur die alleen maar zijn enkel tegen zijn bil heeft vastgebonden en zijn knie rood verft. Sergeant Niels weet uit ervaring hoe confronterend dat kan zijn: “Een echte amputatie geeft een extra stressmoment, sommige mensen moeten dan in hun hoofd een grotere mentale klik maken.”

De andere groep gewonden bestaat uit militairen rechtstreeks vanuit de oefening. Ze verlaten het slagveld zodra het MCTC-systeem op hun uitrusting aangeeft dat ze geraakt zijn. Reëel maar tegelijkertijd geven een paar militairen ook aan te balen dat de nu niet meer mee mogen doen aan de strijd.

Triage

Alle slachtoffers worden met een Mercedes ambulance binnengebracht en vervolgens opgevangen door het medisch team. Het aantal verschillende verwondingen is groot en, anders dan in een burgerziekenhuis, zien we hier letsel door schoten en explosies.

Direct wordt de status van het slachtoffer doorgenomen. Zware bloedingen gaan vóór heftige pijn. “De triage is een groepsafweging”, zeggen de chirurgen Ed den Hoed (orthopedisch chirurg) en zijn collega Boy Mirck (traumachirurg). Andere artsen en verpleegkundigen in het veldhospitaal denken mee. “Je moet met z’n allen een systeem afspreken waarbij je patiënten groepeert naar ernst van verwondingen. Je stelt prioriteiten en doet wat je kan”, zegt Mirck. “En je moet accepteren dat het resultaat soms niet optimaal is.”

Operatieteam

De patiënt met het verdwenen onderbeen wordt in de operatiekamer gestabiliseerd. In deze fase komt het erop neer dat het bloeden gestelpt wordt en de wond wordt gedicht en verbonden. Want pas bij een opvolgend ziekenhuis zullen de artsen zich buigen over de mogelijkheden die een wond als deze geeft. “Je moet soms lastige keuzes maken”, zegt chirurg den Hoed. “Dat betekent dat je soms mensen moet laten gaan die je in een andere setting wél had kunnen redden. Gewoon omdat de patiëntenstroom zo groot is. Dat zijn de keuzes die je moet maken in oorlogsgebied.”

De artsen en verpleegkundigen hier zijn allen reservist en werken in hun normale baan ook als arts en verpleegkundige. Een van hen is naar Kunduz en Uruzgan uitgezonden geweest. Allen prijzen ze de goede manier van samenwerken tussen Defensie en hun werkgever.

Patiënten op zaal

Op de intensive care ligt één patiënt aangesloten op de medische apparatuur. In de verpleegzaal vinden we meer patiënten.

Zelfs luitenant-generaal Swillens (commandant van de Landmacht) brengt een bezoek aan de ziekenzaal.

Vliegbasis Mahlwinkel

Het vliegveld van Mahlwinkel is in 1952 gebouwd en in 1968 uitgebreid met een kazerne. In de kazerne zaten een artillerieregiment en een infanterieregiment. Tot 1994 was het een basis van de Russische troepen en waren er helikopters gestationeerd. In 1989 huisvestte het vliegveld zelf het 337 Kampfhubschrauberregiment met 60 Mi-8 Hip en Mi-24 Hind, het 290 Drohnenstaffel met Tupolev M-143 drones en het 296 Hubschrauberstaffel met de Mi-2 Hoplite, Mi-6 Hook, Mi-8 Hip en Mi-24 Hind.

Op dit moment is er een paintball-bedrijf actief dat er iedere maand een evenement heeft. In de zuidwest-hoek kon je vroeger leren rijden met oude pantservoertuigen en vrachtwagens. Gezien het verval zijn er regelmatig mensen aanwezig die de sloop een stukje helpen.

---

De reportages over oefening Bastion Lion

In meerdere reportages kan je lezen over (en kijken naar) de oefening Bastion Lion. Je vind het overzicht hieronder.