M3 amfibisch brugslagsysteem

Het M3 amfibisch brugslagsysteem is (binnenkort) een bijzonder voertuig van de Koninklijke Landmacht waarmee militairen snel een brug of veerboot kunnen bouwen over rivieren en andere waterhindernissen. Het systeem kan over de weg rijden als zelfstandig varen. De M3 draagt zwaar gepantserd materieel, inclusief de zwaarste gevechtstanks, over het water. De Koninklijke Landmacht koopt het systeem in 2026 om de schaarse brugcapaciteit binnen de NAVO te vullen. De oplevering is vermoedelijk in 2027 en 2028.

Op de onderstaande foto’s zie je het Duitse en Engelse systeem.

Specificaties

Fabrikant: General Dynamics European Land Systems (GDELS), Duitsland
Oorspronkelijke ontwikkelaar: Eisenwerke Kaiserslautern (EWK)
Ontwikkelingsperiode: 1982–1992
In dienst genomen (Duitsland/VK): 1996
In dienst genomen (Nederland): Verwacht vanaf 2027–2028
Lengte (pontons ingeklapt): 13,03 m
Breedte (pontons ingeklapt): 3,35 m
Breedte (pontons uitgevouwen): 6,57 m
Hoogte: 3,93 m
Gewicht: ca. 26.000 kg
Bodemspeling: 0,70 m
Motor: Dieselmotor, 298 kW (ca. 400 pk)
Versnellingsbak: 6-traps automaat
Aandrijving: 4×4, vierwielbesturing
Maximumsnelheid (weg): 80 km/u
Maximumsnelheid (water): 14 km/u (onbeladen), ca. 9 km/u (beladen)
Actieradius (weg): ca. 750 km
Aandrijving op water: 2 waterjetpompen, 360° draaibaar
Max. stroomsnelheid operationeel: ca. 3,5 m/s
Draaistraal op land: 24 m
Bemanning: 2–3 personen
Draagvermogen: MLC 85 (rupsvoertuigen) / MLC 132 (wielvoertuigen)
Bruglengte (8 voertuigen): ca. 100 m
Bouwtijd 100 m brug: ca. 15–30 minuten

Hoofdtaken en inzetmogelijkheden

Het M3 amfibisch brugslagsysteem vervult twee hoofdtaken: het vormen van een drijvende brug en het optreden als veerboot. In brugconfiguratie koppelen meerdere voertuigen zich aan elkaar via rijplaten. Acht voertuigen vormen samen een brug van ca. 100 meter die alle NAVO-voertuigen draagt, tot en met de zwaarste gevechtstanks zoals de Leopard 2A6.

In veerbootconfiguratie zijn maar twee M3-systemen nodig. Dat levert een veerboot op die dezelfde zware belasting aankan over bredere waterovergangen. Drie gekoppelde systemen vervoeren twee gevechtstanks tegelijk. Het M3 vaart zelfstandig naar de oever zonder dat aanlegsteigers of ankerinstallaties aan de wal nodig zijn.

Het systeem werkt als aanvulling op de bestaande drijvende vouwbrugcapaciteit van de Koninklijke Landmacht, die bestaat uit midden- en eindpontons en duwboten.

Ontwikkeling

De ontwikkeling van het M3 begon in 1982 bij het Duitse bedrijf Eisenwerke Kaiserslautern (EWK), als opvolger van het M2-vaartuig dat meer dan 25 jaar in dienst was. Na tien jaar ontwikkeling presenteerde EWK in 1992 het eindprototype. In 1994 plaatsten Duitsland en het Verenigd Koninkrijk een eerste gezamenlijke bestelling van 64 voertuigen. Beide landen namen het systeem in 1996 in dienst.

In 2002 nam General Dynamics European Land Systems (GDELS) EWK over. GDELS produceerde en ontwikkelde het systeem sindsdien verder. De Zweedse variant draagt de naam Amfbro 400 en vertegenwoordigt een nieuwere generatie van hetzelfde basisontwerp.

Het M3 is aanzienlijk efficiënter dan zijn voorganger het M2. Waar voor een brug van 100 meter twaalf M2-vaartuigen en 48 militairen nodig waren, volstaan bij het M3 acht voertuigen en 24 militairen en heeft het systeem in kortere opbouwtijd.

Technologie en systemen

Het M3 rijdt op vier wielen met vierwielbesturing en vierwielaandrijving. Een bandspanningsregelingsysteem maakt het voertuig geschikt voor zowel verhard als onverhard terrein. Op de openbare weg haalt het een maximumsnelheid van 80 km/u.

Voor de overgang naar water klapt de bemanning twee grote aluminium pontons uit aan weerszijden van het voertuig. Dit geeft het systeem zijn drijfvermogen. De pontons zijn uitvouwbaar terwijl het voertuig rijdt, ook al rijdend de rivier in. Op het water stuurt en stuwt het voertuig met twee waterjetpompen die elk 360 graden draaibaar zijn. Voor het varen is er een bedienstation achterop het voertuig.

De koppelingen tussen meerdere M3-systemen verlopen via rijplaten, waarvan elk voertuig er meerdere meevoert. Dankzij koppeladapters van GDELS werkt het M3 samen met veelgebruikte pontonbruggen zoals de SRB (Standard Ribbon Bridge), FSB (Floating Support Bridge) en IRB (Improved Ribbon Bridge). Zo is het systeem inzetbaar in multinationale NAVO-verbanden.

Nederland en de M3

Op 27 maart 2026 informeerde staatssecretaris Derk Boswijk de Tweede Kamer over de verwerving van nieuwe amfibische brugslagsystemen: “De Koninklijke Landmacht verwerft operationele systemen waarmee een brug geslagen kan worden, aangevuld met systemen voor training en opleiding.” Defensie wil het contract voor 30 juni 2026 te ondertekenen. Het gekozen systeem is Military off the Shelf (MOTS), wat inhoudt dat het direct beschikbaar is zonder maatwerkwijzigingen.

Nederland sluit naar verwachting aan bij een bestaand contract van Europese NAVO-bondgenoten. Diverse landen, waaronder Denemarken (bestelling september 2025), Spanje (bestelling mei 2025) en Noorwegen (contract november 2025), verwierven recent dezelfde capaciteit. Dit bevordert standaardisatie en interoperabiliteit binnen de NAVO.

Het goedgekeurde budget ligt tussen €50 miljoen en €250 miljoen (prijspeil 2025). De oplevering is vermoedelijk in 2027 en 2028.

Lessen uit Oekraïne

Uit de oorlog in Oekraïne trekt de Koninklijke Landmacht de conclusie dat statische brugslag op een centrale locatie risicovol is. Een tegenstander kan zo’n vaste oversteekplaats gericht aanvallen met vuursteun. Verspreide rivierovergangen op meerdere locaties vergroten de overlevingskansen van overstekende eenheden aanzienlijk. Het M3 is juist ontworpen voor snel, zelfstandig en verspreid optreden: het rijdt zelfstandig naar de oversteekplaats en is binnen minuten operationeel op het water.

Meer beelden en informatie

Wil je meer zien van met M3 brugslagsysteem? Bekijk dan de reportage van de oefening Grand Crossing 2025 en het fotoarchief van het M3 brugsysteem. Of ga terug naar het complete overzicht van militaire voertuigen van de Nederlandse krijgsmacht.