Militairen steken de Rijn over tijdens Grand Crossing 2025

Ruim duizend militairen en 500 voertuigen van vier NAVO-landen steken zonder brug de Rijn over tijdens de grootschalige NAVO-oefening Grand Crossing 2025.

De oefening, die plaatsvond op 28 juni 2025, verandert de rivier daarom in een militair oefenterrein. Nederlandse, Duitse, Britse en Italiaanse soldaten bouwen er een veerdienst. Hun missie: zware militaire voertuigen veilig naar de overkant brengen en van elkaar leren. Voor deze oefening gebruiken ze om praktische redenen pontons (drijvende platformen). Het bouwen van een brug zou veel kosten omdat dan de scheepvaart stilgelegd moet worden.

Unieke eenheden worden getest

Centraal in de oefening staat het unieke Duits-Britse Pionierbrückenbataillon 130 (PiBrBtl 130) uit Minden. Deze gespecialiseerde eenheid beschikt over het geavanceerde M3 amfibische brugsysteem, dat een cruciale rol speelt bij snelle rivieroversteken binnen de NAVO.
Het bataljon ontstond in 2021 uit een Duitse eenheid en een Britse compagnie die al sinds 2015 in Minden was gelegerd. Nu werken Duitse en Britse pioniers samen.

Aan Grand Crossing doen ook Italiaanse eenheden en de Nederlandse 105 Geniecompagnie Waterbouw (onderdeel van 101 Geniebataljon) mee. Luitenant-kolonel Harold Dubbelhuis van het bataljon onderstreept het belang van de internationale oefening: “Je moet van elkaar tot in de puntjes weten wat je doet. Je moet dezelfde taal spreken, ervoor zorgen dat je met alle vaktermen hetzelfde bedoelt en je moet eigenlijk met elkaar kunnen werken zonder dat er woorden nodig zijn. Eén blik moet genoeg zijn. Nu is het een oefening, maar in een oorlogssituatie zijn de omstandigheden veel heftiger. Als het dan misgaat, kan dat potentieel tot een enorme ramp leiden.”

PiBrBtl 130 en het M3 amfibiesysteem

De M3 (officiële namen ‘Amphibisches Brücken- und Übersetzfahrzeug M3’ en ‘M3 Amphibious Bridging Vehicle’) wordt door de Duitse en Britse genietroepen ingezet voor snelle brugbouw en veerpont-transport. Hij kan rijden over de weg en varen over het water.

Het bijzondere ligt in de driedelige constructie: een ‘hoofdzwemlichaam’ met stuurhuis en kraan en twee hydraulisch uitklapbare drijvers. Drie rijplaten van 8,35 meter dienen als verbindingsstukken en als op- en afritten.
Voor watergebruik worden de drijvers hydraulisch uitgeklapt en de wielen 90% ingetrokken. Twee waterstraalaandrijvingen aan de onderkant maken beweging in alle richtingen mogelijk, ook zijwaarts.

De prestaties zijn indrukwekkend: een 100 meter zwembrug met acht M3 voertuigen staat er in 20 minuten. Een enkele M3 draagt 20 ton, gekoppelde voertuigen kunnen zelfs Leopard 2-tanks transporteren.

De Britten gaan te water

Het Britse deel van Pionierbrückenbataillon 130 begint de dag bij de oversteekplaats van Dornick. Als eerste gaan de kleine duwboten het water in. Zij kunnen helpen als een van de grotere vaartuigen in de drukke rivier stilvalt. Bovendien bewaken ze straks vanaf het water de veiligheid.

Daarna is het de beurt aan de machtige M3. 13 meter lang, 4 meter hoog en met een gewicht van 26 ton.
Ze komen aan over de weg als een groot zwaar voertuig. Bij de waterkant klappen ze hun drijvers uit. Vanuit het dak in de cabine springen twee militairen op het dek die de M3 vaarklaar maken. De ‘bootbestuurder’ staat op het achterdek.

Met meerdere M3-vaartuigen in het water worden ze gekoppeld zodat er een grote veerboot ontstaat. Het maximale aantal M3’s dat gekoppeld kan worden, is in theorie onbeperkt. Met genoeg voertuigen kan je van oever naar oever een drijvende brug maken. Vandaag koppelen ze er vier waardoor er een veerpont ontstaat.

Met meerdere veerboten starten ze met het overzetten van het materieel.

Oversteken met de Duitsers

De tweede oversteek is bij Hönnepel. De Duitse tak van Pionierbrückenbataillon 130 heeft er zijn M3’s in het water. De operatie is in volle gang en grote aantallen voertuigen worden naar de overkant gebracht.

Iedere M3 heeft bij het overvaren zijn eigen ‘bestuurder’. Op aangeven van de schipper geven ze allemaal tegelijk gas. Doordat iedere M3 autonoom de richting van zijn stuwstraal kan bepalen, is het mogelijk om razendsnel te manoeuvreren.

Nederlandse genie in actie

Nederland stuurt 100 militairen van de 105 Geniecompagnie Waterbouw (105 Brugcompagnie) naar de oefening. Zij brengen hun uitklapbare pontons mee. “Het gaat niet alleen om het bouwen van de brug”, legt een betrokken officier uit. “We moeten ook leren werken met verschillende systemen en werkwijzen.”

Als eerste verschijnt een kleine hulpboot. Daarna mogen de Nederlandse duwboten (op een Scania WLS) met een Duitse veerboot naar de overkant.

Nederland heeft een ander systeem dan de Duitsers en Britten tijdens deze oefening. Daarbij opgemerkt dat het PiBrBtl 130 met zijn 5 Compagnie ook de zogeheten ‘Faltschwimmbrücke’ heeft.

De Nederlanders beginnen snel met het overbrengen van het materieel. Net zo snel en degelijk als met de M3. Het grootste verschil is dat in het Nederlandse systeem de op- en afritten met de hand bediend worden en dat het ponton met een kabel aan de oever wordt vastgelegd.

NAVO-samenwerking in praktijk

Grand Crossing laat zien hoe NAVO-landen samen sterker zijn. Door hun kennis en materiaal te bundelen, kunnen ze complexe opdrachten uitvoeren. Het Duitse-Britse bataljon vormt een voorbeeld van die samenwerking. Met de Nederlandse militairen was het een unieke kans om internationale ervaring op te doen. Want als het er echt op aankomt, moet alles perfect verlopen.

Of zoals overste Dubbelhuis zegt: “Grote rivieren zijn van strategisch belang. Ze zijn goed te verdedigen en vertragen een (tegen)aanval. Ons doel is rivieren over te steken om zo snel mogelijk materiaal en mensen van onszelf en NAVO-partners naar het front te brengen. Met onze pontons leveren wij zo achter het front een belangrijke bijdrage om het gevecht te winnen.”

Door tijdgebrek in combinatie met de hitte van de dag is het niet gelukt de Italiaanse deelname in beeld te brengen.