GM 200 Multi Mission Compact Radar

Een bijzondere uitvoering van de Scania Gryphus is de variant met de Thales GM 200 MM/C radar. In het kort noemen we de radar (en voertuig) de MMR.

Als voertuig zie je de Gryphus 100kN (de 8×8 versie). Deze is voorzien van een gepantserde cabine die het personeel niet alleen beschermd tegen inkomend vuur maar ook tegen de straling van de radar. De radar is van Thales uit Hengelo en geldt als de meest geavanceerde radar ter wereld. Het systeem past in het veranderen van het dreigingsbeeld waarbij kleine onbemande vliegtuigjes (drones) en snelheid tegenwoordig het slagveld bepalen.

Specificaties

  • Type: medium range radar
  • Radartype: S Band (E/F), 4D AESA, & GaN
  • Bereik:
    Luchtdoelen 400 kilometer
    Raket, artillerie en mortier: 100 kilometer
  • 360 graden draaiende dekking, 90 of 45 graden starend (stilstaand)
  • Het voertuig hoeft bij de ingebruikname niet gestempeld of ingemeten te worden.
  • Het complete systeem past op een standaard 20ft ISO pallet (en daarmee ook op andere voertuigen).
  • In gebruik bij:
    Artillerie: 6 stuks met extra levering van nog eens 6
    DGLC: 3 stuks met extra levering van nog eens 3.

Ontwikkeling

De plannen voor zo’n nieuwe radar dateren al van 2012. De mortieropsporingsradar AN/TPQ-36 heeft dan zijn nut bewezen in Afghanistan en de landmacht wil zich wapenen tegen nieuwe en toekomstige gevaren. Zowel vanuit de lucht als vanaf de grond. Is het dan niet mogelijk de beproefde Smart-L van de Koninklijke Marine om te zetten naar een radar voor de landmacht? Een radar op zee reageert natuurlijk heel anders dan op het land.
Samen met Thales wordt begonnen met het onderzoek naar de inzet van de SMART-L op het land. De Landmacht en Thales brengen ieder hun eigen kennis in om te komen tot een goed product.

In de jaren erna wordt het concept verder uitgewerkt. Als snel bleek dat de radar in staat is om nagenoeg alles in de lucht waar te nemen. Dus de rondvliegende vogels maar ook alle andere dingen die door de lucht bewegen. De uitdaging bestond daarna in het softwarematig filteren van het radarbeeld. En dat is gelukt.

In 2024 is er een radar die als eerste aan de landmacht geleverd wordt. Drie andere landen, Noorwegen, Denemarken en Litouwen hebben zich als koper gemeld. En het systeem voldoet in Nederland direct al zo goed aan de verwachtingen dat er na de eerste order van 9 stuks nog een keer 9 besteld gaan worden.

Samenstelling

De indeling van de onderdelen op het platform van de Gryphus wordt in de onderstaande afbeelding getoond. Ten opzichte van het systeem op de schepen heeft de radar een eigen koeling, generator en mechanisme om hem verticaal te zetten.

Radartechniek

De MMR kan rondvliegende kogels, vliegtuigen, inkomende (kruis)raketten, krombaanvuur, drones of vogels detecteren en – misschien wel belangrijker – van elkaar onderscheiden. En dat ook nog eens allemaal tegelijk. De radar zelf is een zogeheten ‘flat-panel AESA antenne’. De ‘Active Electronically Scanned Array’ of AESA is een zogeheten ‘phased array’-systeem waarbij de signaalbundel elektronisch in elke richting kan worden gestuurd, zonder de antenne fysiek te verplaatsen. De antenne bestaat uit heel veel kleine antennes van kleine antennes, elk met een aparte voeding. De straal wordt elektronisch gestuurd door de fase van de radiogolven te regelen die worden verzonden en ontvangen door elk van de meerdere stralingselementen in de antenne. Dankzij het digitaal bestuurde scannen van de AESA kan deze snel elke richting scannen. Ook als de radar stil staat, kan hij nog steeds alles tot een hoek van 90 graden waarnemen. Waarbij je dat goed kunt zien, is in de mast van een marineschip. Vier radars opgesteld in een vierkant zorgen dat er rondom gekeken kan worden.

De AESA-radar (en waarschijlijk de MMR ook) gebruiken een techniek die ‘chirping’ wordt genoemd. Hierbij verzenden ze de signalen over een brede spectrumband, waardoor het voor de stoorzenders moeilijk wordt om de radar te blokkeren. De radar heeft daardoor ook een lagere kans dat hij door een tegenstander ‘gezien’ wordt.

De radar en de software van de MMR zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De radar ziet alles, de software zorgt ervoor dat (als dat gewenst is) alle vogels en windmolens uit het beeld van de operator gehaald wordt. Of dat er een onderscheid gemaakt wordt tussen een mortier- of artilleriegranaat. De radar is zo gevoelig dat zelfs afzonderlijke projectielen in een salvo worden waargenomen.

Gebruiken: Sense and Scoot!

De operationele inzet van de radar laat zich volgens de commandant van het Vuursteuncommando, kolonel Roelen, kenmerken als “Sense and Scoot”. Het is een variant op de binnen de artillerie gebruikelijke ‘shoot en scoot’ dat we kunnen vertalen als ‘schieten en rennen’. Dit is een artillerietactiek waarbij op een doel wordt geschoten en vervolgens onmiddellijk wordt weggegaan van de locatie waar de schoten zijn afgevuurd. Je doet dit om tegenvuur (bijvoorbeeld van vijandelijke artillerie) te voorkomen. Het wisselen van positie is de belangrijkste tactiek en beste verdediging.

Met ‘Sense and Scoot’ wordt bedoeld dat er na het waarnemen (scannen) van een gebied met de radar direct vertrokken moet worden. Het elektromagnetische signaal van de radar is namelijk ook door een tegenstander haarfijn uit te peilen.
De Nederlandse GM 200 MM/C kan in twee minuten worden opgesteld, vijandelijke objecten in het luchtruim detecteren, locaties doorgeven aan gevechtseenheden en vervolgens zichzelf snel verplaatsen. Om toch een goed beeld te krijgen van het operatiegebied, wordt er met meerdere MMR-radarsystemen gewerkt. Om beurten stuurt een een systeem naar de commandopost. Deze behoudt zo een actueel beeld en de radarsystemen (blijven relatief) gezien veilig. In de commandopost wordt na het verwerken van de informatie ook de actie genomen. Bijvoorbeeld met het aansturen van een artilleriebatterij die vuurt op de plek waar zojuist de tegenstander geschoten heeft. In de hoop dat de tegenstander natuurlijk minder ervaren is in ‘shoot en scoot’… Wie het kat-en-muisspel het snelste speelt is meester van het slagveld, is volgens kolonel Roelen gebleken in Oekraïne.

Ook over het gebruiken: Thales gaat ook een deel van het personeel leveren dat de radars als reservisten bij de landmacht in tijden van crisis gaat bedienen. Deze reservisten – de eerste tien werken al in Hengelo – worden dan uitgeleend aan Defensie. Het is de bedoeling dat er daar nog eens tien bij komen, zodat er een pool met twintig Thales-reservisten ontstaat.

Platformen

Het gehele radarsysteem past op een standaard 20ft ISO pallet. Het kan daardoor op verschillende voertuigen geplaatst worden.

Bij de Boxer MMR die linksboven in de afbeelding staat, worden de elektronica en generator opgenomen in de missiemodule. De versie van Litouwen staan op een Mercedes Zetros onderstel. Denemarken gebruikt het ACVS-rupsvoertuig (Armoured Combat Support Vehicle).

Meer foto’s van de Multi Mission Radar

Lees meer

De feestelijke overhandiging van de eerste Multi Mission Radar heeft zijn eigen pagina. Klik op het plaatje hieronder.