Leopard 2 bergingstank Buffel

De Leopard 2 bergingstank is een zwaar bergingsvoertuig dat de Koninklijke Landmacht inzet voor het bergen en slepen van pantservoertuigen tot 61 ton. De Buffel, zoals het voertuig wordt genoemd, werkt bij de pantserinfanterie, pantsergenie en herstelpelotons. De bergingstank rust op het onderstel van de Leopard 2-gevechtstank en beschikt over een hydraulische kraan, lier, snij- en lasinstallatie. Nederland beschikt over 25 Buffels die tussen 1993 en 1994 in dienst kwamen.

Foto’s van de Buffel

In de galerij vind je een uitgebreide verzameling foto’s van de Leopard 2 bergingstank Buffel. Je ziet actiebeelden vanuit verschillende oefeningen.

Specificaties

• Fabrikant: Krauss-Maffei Wegmann (Duitsland)
• Lengte: 9,07 meter
• Breedte: 3,54 meter
• Hoogte: 2,92 meter (exclusief zwaailicht), 3,81 meter (inclusief antenne en zwaailicht)
• Gewicht: 54.000 kilogram (gevechtsklaar), 55.300 kilogram (volledig beladen)
• Motor: MTU MB 873 Ka-501, 12-cilinder diesel
• Vermogen: 1.100 kilowatt (1.500 pk)
• Brandstof: Diesel
• Tankinhoud: 1.629 liter
• Maximumsnelheid: 68 kilometer per uur (vooruit), 30 kilometer per uur (achteruit)
• Bereik: 650 kilometer (weg), 325 kilometer (terrein)
• Bergcapaciteit: 61 ton (600 kilonewton)
• Sleepvermogen: 62.000 kilogram
• Kraancapaciteit: 30 ton (maximaal, in gunstigste positie)
• Bemanning: 3 (commandant, chauffeur, mecanicien)
• Bewapening:
  • 1 FN MAG 7,62mm mitrailleur (nabijbeveiliging)
  • Optie voor Remote Controlled Weapon Station (RCWS) met .50 mitrailleur (na MLU)
• Aantal in dienst: 25
• In gebruik bij: Koninklijke Landmacht (sinds 1993/1994)

Ontwikkeling

Na de introductie van de Leopard 2-gevechtstank in 1979 bleek de Leopard 1 bergingstank onvoldoende krachtig om adequate bergingsondersteuning te bieden. De Leopard 1 bergingstank kon alleen voertuigen tot 40 ton bergen, terwijl de Leopard 2 gevechtstank met volle bepantsering 60 ton weegt.

In 1977 startten de eerste studies voor een nieuw gepantserd bergingsvoertuig. Het Duitse ministerie van Defensie had behoefte aan een voertuig dat de Leopard 2 onder gevechtsomstandigheden kon bergen en ondersteunen. In 1986 stond het eerste experimentele voertuig klaar. Twee prototypes volgden in 1987 en deze ondergingen tussen 1988 en 1990 intensieve tests.

In 1990 plaatste Duitsland een order voor 75 Bergepanzer 3 Büffel voor de Bundeswehr. Nederland bestelde tegelijkertijd 25 exemplaren onder de aanduiding Bergingstank 600 kN Buffel. De Nederlandse voertuigen verschillen qua specificaties nauwelijks van de Duitse variant.

De leveringen aan Nederland vonden plaats tussen 1993 en 1994. De Koninklijke Landmacht verdeelde de voertuigen over tankbataljons, artillerie-afdelingen en hersteleenheden.

Functie en capaciteiten

De Buffel heeft drie hoofdtaken binnen de Koninklijke Landmacht:

1. Bergen van uitgevallen voertuigen
   De bergingstank sleept en bergt pantservoertuigen die tijdens operaties zijn uitgevallen door technisch mankement, gevechtsbeschadiging of terreinomstandigheden. Het voertuig kan alle Nederlandse pantservoertuigen bergen, inclusief de Leopard 2-tank, CV90-infanteriegevechtsvoertuig en Boxer-pantserwielvoertuig.
2. Herstelondersteuning
   De bergingstank ondersteunt hersteleenheden bij reparaties in het veld. De hydraulische kraan kan motorblokken en andere zware componenten uit voertuigen hijsen. Een complete Leopard 2-motor past op het achterdek van de Buffel voor transport naar de herstelwerkplaats.
3. Slepen en evacueren
   Het voertuig sleept beschadigde of defecte voertuigen naar veilige locaties achter de frontlinie. Met zijn sleepvermogen van 62 ton kan de Buffel zelfs zwaardere voertuigen dan zichzelf verplaatsen.

Uitrusting en gereedschap

De Buffel is volgens militairen “een loodzwaar Zwitsers zakmes op rupsbanden”. Het voertuig beschikt over uitgebreide berging- en hersteluitrusting:

• Dozer/steunblad
  Het verstelbare blad aan de voorzijde heeft een dubbele functie. Bij bergen graaft het zich in de grond voor ankerwaarde bij het trekken van zware objecten. Bij hijsen stabiliseert het blad het voertuig. Het blad dient ook als mobiele werkplaats waarop bijvoorbeeld een bankschroef gemonteerd kan worden.
• Hydraulische kraan
  De draaibare kraan kan in de gunstigste positie 30 ton hijsen. De kraan wordt gebruikt voor het verwisselen van motorblokken, het bergen van voertuigen over obstakels en het kantelen van voertuigen voor herstelwerkzaamheden. De Buffel kan een complete Leopard 2-motor met versnellingsbak in ongeveer 25 minuten verwisselen.
• Lier
  De hoofdlier heeft een trekkracht van 600 kilonewton (ongeveer 61 ton). Door gebruik van keerschijven (grote katrollen) kan de bemanning de trekkracht verdubbelen. Twee keerschijven zijn standaard aanwezig op het voertuig.
• Bergstangen
  Met koppelstukken kan de bemanning uit stangen een triangel maken waarmee voertuigen voor of achter de bergingstank gehangen kunnen worden. Dit stelt de Buffel in staat voertuigen weg te duwen of te slepen. Voor korte afstanden werkt dit sneller dan het installeren van sleepkabels.
• Snij- en lasinstallatie
  De elektrische las- en snijuitrusting stelt de bemanning in staat reparaties uit te voeren en obstakels te verwijderen. Dit is essentieel voor het vrijmaken van vastgeklemde voertuigen of het verwijderen van beschadigde componenten.
• Gereedschapsopslag
  Het voertuig heeft uitgebreide opbergruimtes voor gereedschap zoals vetspuiten, hydraulische persen, slagmoer- en momentsleutels, startkabels en track-reparatiemateriaal.
• Brandstofvoorraad
  De Buffel beschikt over 1.629 liter diesel verdeeld over twee flexibele tanks. Hiermee kan het voertuig andere voertuigen bijtanken in het veld.

Midlife Update

Alle 25 Nederlandse Buffels krijgen tot 2027 een midlife update (MLU). In 2019 tekenden de Defensie Materieel Organisatie en Rheinmetall Landsysteme een contract voor eerst vier voertuigen, met een optie voor de overige 21. Het bijzondere aan dit contract is de vaste prijs en het gegarandeerde leveringstijdschema voor alle voertuigen.

De modernisering vindt plaats bij Rheinmetall-locaties in Duitsland en Ede. Na de MLU kunnen de bergingstanks naar verwachting tot 2040 operationeel blijven.

De update omvat:

• Verbeteringen van de bergingsinstallatie
• Vernieuwde bepantsering
• Nieuwe krachtbron (motor en transmissie)
• Vernieuwde eindaandrijving en loopwerk
• Gemoderniseerde elektrische installaties en hydrauliek
• Digitalisering van de bediening, waardoor alle werkzaamheden onder pantser verricht kunnen worden
• Missiepakketten met ballistische bescherming
• Bescherming tegen mijnen
• Universeel transportplatform
• Mogelijkheid voor uitrusting met een Remote Controlled Weapon Station (RCWS) met .50 mitrailleur

De digitalisering is een belangrijke verbetering. De bemanning kan na de MLU alle bergingswerkzaamheden vanuit de beschermde cabine uitvoeren zonder zich bloot te stellen aan vijandelijk vuur.

Bemanning en opleiding

De Buffel heeft een bemanning van drie militairen: een commandant, een chauffeur en een mecanicien/bergingsspecialist. Alle bemanningsleden doorlopen een gespecialiseerde opleiding tot berger die technische kennis combineert met creativiteit en inventiviteit.

Bergen is geen standaardprocedure. Elke situatie vereist een unieke aanpak afhankelijk van het terrein, het gestrande voertuig en de operationele omstandigheden. Bergers moeten snel schakelen tussen het gebruik van de lier, kraan, dozerblad en bergstangen om voertuigen te bevrijden.

Operationele inzet

De 25 Buffels zijn verdeeld over de verschillende eenheden. Met de komst van het nieuwe tankbataljon en nieuwe pantserinfanteriebataljon neemt het belang van de Buffel toe. Bovendien: de huidige wielbergingsvoertuigen kunnen de zware Boxer-pantserwielvoertuigen lastig bergen, waardoor de Buffel onmisbaar is.

Naast militaire inzet heeft de Buffel soms civiele waarde bewezen. In september 2009 botsten bij Barendrecht twee treinen onder een viaduct. Een Buffel heeft beide wrakken uit elkaar getrokken en het spoor vrijgemaakt, wat de capaciteiten van het voertuig in extreme omstandigheden demonstreerde.

Internationaal gebruik

De Bergepanzer 3 Büffel is in gebruik bij verschillende landen. Duitsland ontving tussen 1992 en 1997 in totaal 75 voertuigen. Nederland schafte als co-ontwikkelaar 25 stuks aan. Zweden bestelde 14 voertuigen onder de benaming Bgbv 120, Spanje nam 16 exemplaren in gebruik (aangeduid als Leopard 2ER Búfalo) en Zwitserland ontving 25 bergingstanks. Griekenland bestelde 12 voertuigen en Hongarije schafte 9 stuks aan als onderdeel van het Zrinyi 2026-programma. Canada, Indonesië, Singapore, Tsjechië en Oekraïne gebruiken eveneens de Bergepanzer 3 Büffel.

Rheinmetall Landsysteme leverde daarnaast bouwpakketten met bergingscomponenten aan verschillende landen die deze op eigen tankonderstellen installeerden. Zuid-Korea ontving 280 bouwpakketten voor installatie op het K1-tankonderstel, wat resulteerde in de K1 ARV. De Verenigde Arabische Emiraten kregen 46 bouwpakketten en Frankrijk 22 stuks, beide voor montage op het Leclerc-tankonderstel. Dit leidde tot respectievelijk een VAE- en Franse versie van de Leclerc ARV.

De Wisent-2 komt

Op 12 februari 2026 maakte Defensie bekend dat ze de Wisent-2 pantserrupsbergingstanks van van het Duitse bedrijf FFG wil kopen. Deze zijn onder meer voor het nieuwe tankbataljon en het nieuwe pantserinfanteriebataljon. De bergingstanks moeten tijdens operaties gestrand of beschadigd materieel veilig bergen, ook onder vijandelijk vuur. De bergingsvoertuigen zijn inclusief op afstand bedienbare wapenstations, munitie, reservedelen en IT-middelen.

De Wisent-2 is net zoals de Buffel gebouwd op het chassis van de Leopard-2 tank en kan direct van de plank worden gekocht. Dat vermindert risico’s op vertragingen en kostenoverschrijdingen. Defensie kiest met de Wistent bewust voor eenvoud. Hoe simpeler het systeem, hoe makkelijker het gebruik, onderhoud en de opleiding. Ook valt er sneller te produceren om eventuele verliezen aan te vullen. Binnen het partnerschap met FFG zal ook de Nederlandse industrie een rol krijgen.

Het bedrijf FFG kennen we van het G5-rupsonderstel voor de nieuwe luchtverdedigingssystemen (NOMADS en Skyranger 30).

Foto-archief Buffel

Via deze link kom je in het fotoarchief van alle Buffel-foto’s op de website.