Hij of ik

Voor de bevrijding van Europa is 75 jaar geleden een bittere strijd gevoerd. Enorme legers stonden tegenover elkaar. Vaak met militairen als jij en ik. Gewone burgers die in de oorlog worden meegezogen en als vijanden tegenover elkaar kwamen te staan. Hij of ik. Erop of eronder.

NMM

Hij of ik. Het Nationaal Militair Museum opent vandaag de tentoonstelling met deze titel. Over de Canadese militair Léo Major en een Duitse militair Hans Kürten. De een de bevrijder, de ander de bezetter. Een waar gebeurd verhaal in twee parallel lopende verhaallijnen.

Léo

Léo Major, foto: NMM

Léo Major (1921-2008) wordt in 1921 geboren in het Franstalige Québec. In 1940 meldt hij zich als 18-jarige vrijwillig bij het Canadese leger. In 1941 krijgt hij, als lid van Régiment de la Chaudière, in Groot-Brittannië zijn opleiding tot radioman. Op 6 juni 1944 landt hij met duizenden andere Canadezen op Juno Beach. In april 1945 bevrijdt hij in zijn eentje Zwolle.

Hans

Hans Kürten, foto: NMM

Hans Kürten (1925-2019) uit Leverkusen groeit op in een land onder Hitler. In december 1942 wordt hij verplicht tewerkgesteld in Venlo en in juni 1943 moet hij in dienst. Beide vindt hij vreselijk, hij wil het liefst monteur wil worden. Na zijn opleiding moet hij naar het Oostfront. Daar staan hem zware ontberingen te wachten. In mei 1944 wordt hij overgeplaatst naar Normandië, als onderdeel van de 116e Panzerdivision ‘Windhund’. Daarna wordt hij in de omgeving van Arnhem geplaatst waar hij zwaargewond raakt.

Bijzonder

Voordat de tentoonstelling ‘Hij of ik’ open gaat voor het grote publiek, is er de officiële opening met gasten uit binnen- en buitenland. Militairen, veteranen, hoogwaardigheidsbekleders en familie. Familie van Léo en van Hans die namens hun (groot)vader de tentoonstelling bezoeken.

Hij of ik?

Tijdens de opening worden een aantal mooie toespraken gehouden die afgewisseld worden door muziek van de Fanfare Bereden Wapens. Een paar quotes geven een goed beeld.

De geschiedenis bepaalt of je winnaar of verliezer bent

Respect, ook naar de vroegere vijand

Onder ieder uniform zit een mens

Freedom is not free

Hij of ik? Dat niet iedereen zo denkt over deze quotes wordt overduidelijk. Niet iedereen in Nederland is het eens met de keuze van dit thema door het NMM. Het NMM steekt echter zijn nek uit. Door een fraaie tentoonstelling neer te zetten die de oorlog objectief toont. Niks geen verheerlijking. Oorlog is niet leuk!

De admiraal Bauer opent de tentoonstelling. Hij draagt zijn toespraak op aan de aanwezige families. Roept hen naar voren. Een mooi en emotioneel moment, de beelden spreken voor zich.

Waarna ze, begeleid door conservator Dirk Staat, als eersten over de tentoonstelling mogen.

Te zien

De tentoonstelling van het NMM bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat over het leven van Léo Major en Hans Kürsten. In het tweede deel komt het materieel uit die periode aan bod.

Een totale beleving, daar begint de tentoonstelling mee. Licht en geluid zorgen daar voor. Tijdens de audiotour hoor je de stemmen van Léo en van Hans.
Films en posters, uitgebreide diorama’s over de strijd. Heftige scenario’s waarin de verschrikkingen van de strijd getoond worden. Niet voor niets is de adviesleeftijd voor deze tentoonstelling vanaf 12 jaar. Je ziet hoe de strijd de levens van Léo en Hans invulling geeft. Of verwoest.
Het leven van Léo en Hans kent vele parallellen. Het knappe aan de tentoonstelling is dat beide eerlijk aan bod komen. Dat beide militairen niet altijd hebben kunnen kiezen.

Allerlei voorwerpen ondersteunen het verhaal. Van een kleine gele jodenster tot aan de immense Mercedes G4 van Adolf Hitler.

Materieel

Keurig geordend. Symbolisch tegenover elkaar, Duits en geallieerd materieel staat in de tentoonstellingshal.

De Königstiger (Tiger II) tank valt natuurlijk op. Met zijn gewicht van bijna 70 ton was het de zwaarste Duitse tank. Verder staan er onder andere een zeer bijzondere Fieseler 103 Reichenberg (een bemande V1, overlevingskans nihil), een BMW R75 motorfiets met zijspan, een Schwimmwagen en een Nebelwerfer.

De geallieerden hebben onder andere een LVT-4 Buffalo amfibievoertuig, M29C Weasel amfibisch rupsvoertuig, Archer Valentine anti-tank, Wasp Mk.II vlammenwerper.

75 jaar vrijheid

Met de tentoonstelling ‘Hij of ik’ geeft het Nationaal Militair Museum een heel bijzonder beeld van de Tweede Wereldoorlog. Het is hun grootste tentoonstelling ooit. Een heel waardige herdenking en het waard om te bezoeken.