Operatie Orange Shield bewaakte NAVO-top met scherp

Het was onmogelijk om te missen. Op 24 en 25 juni stond heel Nederland in het teken van één grote operatie: de NAVO-top in Den Haag veilig laten verlopen. Ruim 10.000 militairen, reservisten en andere defensiemedewerkers zetten zich in voor wat bekendstond als ‘Operatie Orange Shield’.

Echte kogels, echte dreiging

Het verschil met een gewone oefening was meteen zichtbaar. De bordjes bij elke locatie spraken duidelijke taal: “Bij het beveiligen van dit object mogen zonder nadere opdracht conform de instructies vuurwapens worden gebruikt.” Fotograferen is overal verboden. In de wapens deze keer geen losse flodders, maar echte munitie.

Bezoekers die te dichtbij kwamen, merkten direct dat er gehandhaafd werd. Vriendelijk maar dwingend. Soms heel on-Nederlands maar wel effectief.

Bescherming vanuit zee, land en lucht

De marine hield de Noordzee in de gaten. Schepen patrouilleerden langs de kust en werkten samen met NAVO-partners om het zeegebied veilig te houden. Teams van de explosieven opruimingsdienst (EOD) stonden stand-by voor dreigingen met explosieven.

Op land bewaakten militairen samen met de politie belangrijke locaties. De CBRN-eenheden waren paraat voor chemische, biologische of nucleaire dreigingen. Speciale systemen hielden drones uit het luchtruim.

Vanuit de lucht kwam de voor iedereen meest zichtbare beveiliging. Apache-gevechtshelikopters cirkelden boven Den Haag, vliegend vanaf het voormalige vliegkamp Valkenburg. Het luchtruim werd bewaakt door F-35 gevechtsvliegtuigen, AWACS-vliegende radarposten en de luchtgevechtsleiding in Nieuw Milligen.

Valkenburg als uitvalsbasis

Het voormalige Marinevliegkamp Valkenburg was omgetoverd tot Forward Operating Base. Zes AH-64 Apache-gevechtshelikopters maakten gebruik van het terrein als uitvalsbasis. Op zaterdag 22 juni arriveerden ze in drie formaties van twee stuks.

De ernst van de operatie was duidelijk zichtbaar. Onder de linker ‘vleugel’ hingen Hellfire-raketten, onder de rechtervleugel ongeleide raketten. Groene raketten dit keer, niet de blauwe die aangeven dat het om oefenmunitie gaat. Klaar om in te grijpen als dat nodig zou zijn.

Gelaagde luchtverdediging

Het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando (DGLC) richtte een complete verdedigingslinie in. Van Zandvoort tot Rotterdam stonden systemen opgesteld. Een gelaagde luchtverdediging voor dreigingen van veraf tot dichtbij.

Straalzenders onderhielden het contact tussen de locaties. Uiteraard onder stevige bewaking.

NASAMS in de duinen

Aan de kust stond het Norwegian Advanced Surface-to-Air Missile System (NASAMS) opgesteld. Midden tussen de zomerse drukte op het strand. Vakantiegangers parkeerden hun auto’s naast de lanceerinstallatie voor luchtverdediging op middellange afstand.

Patriot voor grote afstand

Voor dreigingen op grote afstand stond het Patriot-systeem gereed. Lanceerinrichting, radar en ondersteunende voertuigen in het veld. Militairen werken geconcentreerd. Afstand houden was geboden vanwege de radarstraling en de aanwezigheid van echte luchtdoelraketten.

Meer dan alleen beveiliging

Orange Shield ging verder dan bewaking alleen. Defensie zorgde voor de ceremoniële ontvangst van staatshoofden. Chauffeurs reden de gasten in konvooien naar hun hotels. De EOD controleerde alle voertuigen met spiegels en honden. Militairen hielden vanuit observatiepunten de omgeving in de gaten, enzovoort, enzovoort.

Missie geslaagd

Operatie Orange Shield is voltooid. Nederland heeft laten zien dat het een veilige, waardige en gastvrije NAVO-top kon organiseren. Een echte dreiging van terreur, gewelddadige demonstraties of cyberaanvallen bleven gelukkig uit. Maar mocht die er wel zijn geweest, dan was Defensie klaar om in te grijpen.

In verband met de operationele veiligheid (operational security) zijn de gezichten van de militairen onherkenbaar gemaakt en eenheid-, voertuig- en locatie-verwijzingen verwijderd. Bij de gezichten is hierbij gebruik gemaakt van een nieuwe techniek. Deze keer geen balkje over de ogen of een mozaïek van het gezicht. Met de nieuwe techniek wordt het gehele gezicht vervangen door een AI-afbeelding. Met deze manier van aanpassen wordt het karakter van de foto (grotendeels) behouden.