Oefening Urban Eagle: zuiveren van een fabriek in Waalwijk
Het is nog heel vroeg, de inwoners van Waalwijk slapen nog. Maar de verkenners van het 17 Pantserinfanteriebataljon (17 Painfbat) zijn deze nacht wakker. Ze brengen de (leegstaande) fabriek in kaart waar de vijand zit. Straks moeten hun collega’s het gebouw veroveren. De militaire oefening Urban Eagle van de Bravo-compagnie (Eagles) is begonnen.
Aankomst en opmars in Waalwijk
De oefening is van tevoren in Waalwijk aangekondigd. En toch was het voor sommige bewoners bijzonder om de grote Boxer pantserwielvoertuigen in de stad tegen te komen. De voertuigen en de militairen zijn kort daarvoor vertrokken vanuit de kazerne in Oirschot. Op een paar 100 meter van de leegstaande fabriek verzamelen ze om te voet de strijd aan te gaan.
Beweging richting de fabriek
Onder dekking van de huizen bewegen de militairen van de Bravo-compagnie in de richting van de fabriek. De oefenvijand (met 20 militairen van het 41 Pantsergeniebataljon) houdt zich nog stil maar de wapens blijven gericht. Een struik in een tuin zorgt opnieuw voor de nodige dekking.
Infiltratie
Met rook als dekking leggen de militairen de laatste meters naar het pand af. Voordeel: door de dichte rook ziet de vijand je niet. Nadeel: je staat ook zelf te werken in de rook. Met een kettingzaag wordt een opening in het glas gemaakt. Ondertussen zorgt een Boxer er met schoten van zijn .50 mitrailleur voor dat de vijand diep in het pand verscholen blijft.
Kamer voor kamer veiligstellen
De vier pelotons vinden hun weg door de geopende toegang naar binnen, niet wetend wat ze binnen zullen aantreffen. In het kantoorgedeelte van de fabriek wordt kamer na kamer gecontroleerd. In het donker want alle ramen zijn afgedekt. Lampen en de restlichtversterkers op de helmen zorgen voor het nodige zicht. De versperringen (fortificaties) van prikkeldraad en hout worden opgeruimd. Waar nodig worden muren doorbroken om een meer logische en veiliger route te maken. Na een uur is het kantoorpand veiliggesteld en gaan ze richting het magazijn. Daar wacht de vijand (opnieuw) in het donker hen op. Een fel vuurgevecht volgt.
De lampen op de wapens laten het prikkeldraad glimmen. De vijand is uitgeschakeld. Opnieuw gaan ze geconcentreerd en voorzichtig voorwaarts. De blik in de ogen verraad dat het serieus is wat ze doen.
Bij weer een opnieuw obstakel is niet duidelijk wat er aan de hand is. Is er een doorgang? Is er een vijand? De kleine Sky Hero drone, die op afstand beelden kan doorgeven, wordt ingezet voor het verkennen.
Laatste hindernis in de fabriek
De laatste zuivering is in de grootste hal. Een scenario dat je als aanvallende groep eigenlijk niet zou moeten willen: binnenkomen aan de ene zijde, de vijand verscholen aan de andere zijde. Ruim 50 meter die overbrugt moet worden. Een afstand met twee prikkeldraadversperringen over de gehele breedte en zonder dekking. Zo ziet de hal er bij binnenkomst voor de militairen uit:
Opnieuw wordt de Sky Hero drone ingezet om te zien waar de vijand zit. En dan zit er uiteindelijk niks anders op dan voorwaarts te gaan.
Onder dekking van het vuur van zijn collega’s kruipt een militair naar voren om het prikkeldraad door te knippen. Opnieuw vuur van de aanvallers en de verdedigers. Tegen deze aanval en vastberadenheid kan de oefenvijand niet op.
Nog één plek te gaan. De verdieping met de mitrailleur. Met opnieuw veel prikkeldraad op de route. En dan eindelijk het teken: het pand is gezuiverd en veilig.
Bravo-compagnie klaar voor stedelijke operaties
Met deze oefening is de Bravo-compagnie op oefenniveau 4 gereed: de compagnie kan ingezet worden voor optreden in het verstedelijk gebied. De oefening van vandaag is de laatste. Eerder hebben ze al het zogeheten ‘Optreden Verstedelijk Gebied‘ (OVG) geoefend in het oefendorp Marnehuizen (Marnewaard) en in Oostdorp (Harskamp). De oefeningen daar waren met onder andere het MCTC-systeem dat ook daadwerkelijk schoten (en slachtoffers) registreert.

Vandaag de puntjes op de i. Het zuiveren van een gebouw, een groot gebouw, dat onbekend is bij de mannen en vrouwen van de eenheid. Al het geleerde en geoefende komt er samen. Het komt aan op samenwerken, leiding geven, communiceren, risico inschatten en vertrouwen.
Vandaag vielen er geen slachtoffers. Een klein aantal oefengewonden werd opgevangen door de aanwezige geneeskundige groep van 13 Geneeskundige Compagnie. Zou een actie als deze echt zijn dan zullen er veel en veel meer doden en gewonden vallen. Er zijn verschillende manieren om dit risico te beheersen, maar elke keuze heeft zijn prijs.
De eerste optie is het pand vooraf met de grond gelijk te laten maken door de luchtmacht of door de artillerie. Maar dit zou leiden tot een grotere kans op burgerslachtoffers in de stad. De tweede optie is het inzetten van zwaardere middelen tijdens de zuivering zelf: granaatwerpers onder het wapen, Panzerfausten en handgranaten. Maar ook dit kent risico’s: als een muur een gipswandje blijkt, zitten de eigen troepen midden in de scherven van hun eigen handgranaat. Vandaag werd er alleen geschoten met geweren en lichte mitrailleurs, en onderdrukte slechts één Boxer de vijand. In een echte situatie zouden er meer Boxers mee naar voren kunnen om met hun boordmitrailleur te ondersteunen.
Urban Eagle is een opmaat naar een nieuwe grootse landmacht-oefening dit jaar. In april gaat de complete 13 Lichte Brigade naar Güz Altmark in Duitsland. Op dat gigantische oefenterrein gaan zo’n 3.000 militairen vol aan de bak in verscheidene groots opgezette scenario’s. Ook dan ligt de nadruk op optreden in verstedelijkt gebied.
