Fighter Lion in Duitsland: digitale troepen en een ondergronds veldhospitaal
Op het oefenterrein Bergen-Hohne op de Lüneburger Heide, 284 vierkante kilometer bos en zandvlaktes ten noorden van Hannover, speelt zich de kern van oefening Fighter Lion af. Nederlandse brigades werken er samen met een computersimulatie die de strijdmacht aanvult tot 20.000 man. Dertig technologische experimenten lopen gelijktijdig. Dit is deel 1 van drie, over het oefenkader, een drone-werkplaats vlak achter de frontlinie en een veldhospitaal dat in negentig uur ondergronds werd gebouwd.
Het oefenkader
Het oefenscenario is helder: een verzonnen vijand valt NAVO-grondgebied aan en rukt op van oost naar west. 13 Lichte Brigade slaat de eerste aanval af en stabiliseert de situatie. Daarna is het aan 43 Gemechaniseerde Brigade om door de linies van 13 te stoten, het gevecht over te nemen en de vijand aan te vallen.
Brigadegeneraal Jos Dirkx, leider van de oefening, legt de nadruk op wat Fighter Lion militairen werkelijk moet bijbrengen. Het moderne gevechtsveld is transparant: continue waarneming, dag en nacht, via drones, Cyber Elektromagnetische Activiteiten (CEMA) en kunstmatige intelligentie. Generaal Dirkx: “Wie beweegt, wordt gezien. Wie stilstaat, wordt geraakt.” De eerste uitdaging is dan ook het wennen aan die permanente dreiging vanuit de lucht en leren onderscheiden wie vriend is en wie vijand. De tweede uitdaging is het vermijden van een statisch conflict. Eenheden die blijven stilstaan, zijn kwetsbaar. Bewegen, aanpassen en het initiatief houden zijn geen opties, maar noodzaak.
Die lessen zijn direct afkomstig uit Oekraïne. Het transparante gevechtsveld stelt uitdagingen aan zowel de fysieke als de digitale bewegingsvrijheid van eenheden. Maar Dirkx benadrukt ook het mentale aspect: het voortdurende gezoem van drones, dag en nacht, tast de veerkracht van militairen aan. Het versterken van dat mentale component is daarom een expliciet doel van Fighter Lion. Wennen aan het voortdurende gezoem is slechts de eerste stap. De echte uitdaging is operationeel blijven functioneren onder die constante druk.
Oefenen in een hybride gevechtsomgeving
In de oefening zijn 20.000 militairen actief. Een derde is fysiek aanwezig in het oefengebied; de andere twee derde neemt deel via een computerondersteunde simulatie. Die aanpak, ook wel synthetic wrapping genoemd, koppelt fysieke eenheden aan grootschalige computersimulaties. Het maakt het mogelijk om volledige brigadeoperaties (bijna een divisie) op volle schaal te oefenen. Het oefenterrein Bergen-Hohne is simpelweg te klein.
De Computer Assisted eXercise (CAX) wordt onder leiding van de kolonel Goossens uitgevoerd door het 17 Pantserinfanteriebataljon dat daarin het 45 Pantserinfanteriebataljon simuleert. De commandoposten in het veld kunnen communiceren met gesimuleerde eenheden buiten het terrein. De commandanten kunnen daarbij nauwelijks onderscheiden of ze met een fysieke of een virtuele eenheid oefenen.
Op een oleaat zijn alle posities aangegeven. Binnen het computerprogramma Steel Beasts Pro verplaatsen ervaren handen de eenheden. Op de muur staan met grote vellen papier de acties en de kills genoteerd. De afbeeldingen van voertuigen aan de muur helpen in de materieelherkenning.
De simulatie is ook voor een deel in handen van Simcen Land. Met als leuk detail: Ze zitten in een soortgelijk onderkomen als dat van het krijgsgevangenenkamp in Marnewaard.
Dertig experimenten voor het gevecht van morgen
Naast het oefenen lopen er tijdens Fighter Lion dertig experimenten. Het Warfare Development en Exploitation Team (WDET), onder leiding van majoor Mark Gunther, coördineert die experimenten. De spanning tussen twee doelstellingen is daarbij voelbaar: een eenheid tegelijk gereedstellen én laten innoveren is lastig. Toch is dat precies wat Fighter Lion probeert te combineren. De kern van de aanpak is het versterken van het adaptieve en lerende vermogen, niet als bijzaak, maar als onderdeel van de oefening zelf.
De vijf thema’s waarmee het WDET experimenteert, lopen als een rode draad door de oefening: vechten met onbemande grondsystemen, vechten met drones, de mentale en fysieke weerbaarheid van de militair, vechten met data en vechten met slimme ondersteuning. Domineren van het elektromagnetisch spectrum is daarbij een overkoepelend thema. Wie het radioverkeer en de droneverbindingen van de vijand verstoort, dwingt hem tot blindheid. Majoor Gunther vat de ambitie kort samen: “Slimmer kunnen vechten, tonight”.
De cyclus is opzettelijk kort. Na elk oefendeel bespreken experts de bevindingen, analyseren ze de resultaten en passen ze het scenario voor het volgende deel aan. Sommige wijzigingen kunnen al binnen één dag worden doorgevoerd.
Een van de zichtbare experimenten is de Skyhive eerder getoond in de reportage over de Fighter Lion Logistiek.
Actieve drone-werkplaats
Een TechDev-ploeg (Technical Development) is voortgekomen uit de op 1 april opgerichte Task Force Drones en valt ondr de 13 Lichte Brigade. In Duitsland werkt het team vlak achter de frontlinie en voor het 43e. De werkplaats zit in de container op de Scania en in de container op de aanhanger. De ploeg repareert beschadigde drones, past software aan en maakt onderdelen met 3D-printers. Drone-piloten kunnen met een kapotte drone aankomen en even later met een werkend exemplaar vertrekken. Via het communicatiesysteem in de voertuigen communiceert de ploeg direct (via chat) met de Task Force.
Ondergronds veldhospitaal
Een van de indrukwekkendste prestaties tijdens Fighter Lion is een veldhospitaal dat volledig ondergronds is ingericht. Pelotonscommandant Niels en zijn mensen van 102 Constructiecompagnie werkten negentig uur aan één stuk om het te bouwen. Ze groeven zoveel mogelijk ’s nachts, zonder licht, om te voorkomen dat vijandelijke drones hen opsporen. Dat lukt niet altijd. “We stonden twintig seconden op een veilige plek toen we werden aangevallen,” vertelt Niels.
Het veldhospitaal functioneert op Role 2 Basic-niveau. Role 2 is in de operationele militaire gezondheidszorg de aanduiding voor een basisziekenhuis nabij het operatiegebied, waar beperkte chirurgische ingrepen mogelijk zijn1. Het hospitaal kan per dag twaalf gewonden opvangen en behandelen. Tussen muren van met zand gevulde HESCO’s staan ic-bedden en een operatieruimte. De 422 Hospitaalcompagnie (400 Geneeskundig Bataljon) voert de medische taken uit.
Van buitenaf is het hospitaal niet langer als medisch complex herkenbaar. Het rode kruis op voertuigen en tenten biedt geen bescherming meer, legt een korporaal van de Geneeskundige Dienst uit. “In tactisch gebied verwijderen wij nu ook ons rode kruis. Ons werk is [op basis van de ervaring in Oekraïne, red] compleet veranderd.” En dat terwijl het rode kruis volgens de Geneefse Conventies een beschermd teken is2.
Meer van deze oefening?
Deze reportage is onderdeel van een uitgebreide serie over Oefening Fighter Lion. Bekijk het volledige Dossier Oefening Fighter Lion voor het complete overzicht, achtergronden en alle fotoreportages.
NOG EVEN GEDULD. DEEL 2 KOMT BINNENKORT.
- De uitgebreidere variant op de Role 2 Basic is de Role 2 Extended (Role 2E), getoond in de reportage van Bastion Lion. ↩︎
- Rusland valt in Oekraïne humanitaire konvooien, opslagplaatsen en medisch personeel van het Rode Kruis aan als onderdeel van een grotere militaire strategie die het internationale oorlogsrecht bewust negeert. Hoewel Rusland de Geneefse Conventies heeft ondertekend, laten rapporten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en internationale denktanks zien dat de Russische krijgsmacht medische en humanitaire infrastructuur systematisch als legitiem doelwit beschouwt. En zijn hiervoor vier redenen te noemen:
Tactiek van totale oorlogvoering (hybride oorlogvoering)
Rusland hanteert een doctrine waarin het breken van het Oekraïense moreel en het vernietigen van de vitale infrastructuur centraal staan. Door opslagplaatsen met hulpgoederen te bombarderen (zoals in Odessa) of hulpverleners aan te vallen (zoals in Donetsk), probeert het leger de humanitaire crisis te vergroten en de logistieke steun aan de bevolking af te snijden.
Het ontzeggen van medische zorg aan de vijand
Binnen de Russische legerleiding leeft de opvatting dat locaties met een rood kruis gewonde vijandelijke soldaten kunnen herbergen. In plaats van deze locaties volgens het oorlogsrecht te ontzien, kiest de Russische artillerie en luchtmacht ervoor om ziekenhuizen en hulpposten preventief te vernietigen om te voorkomen dat militairen herstellen en terugkeren naar het front.
Informatieoorlog en het blokkeren van getuigen
Het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) heeft als taak om toe te zien op de humane behandeling van krijgsgevangenen. Rusland blokkeert echter stelselmatig de toegang van het Rode Kruis tot gevangenissen en detentiekampen. Door de organisatie buiten te sluiten of aan te vallen, probeert het Kremlin bewijsmateriaal van systematische marteling en executies voor de buitenwereld te verbergen.
Overname van het Russische Rode Kruis
Terwijl het internationale Rode Kruis wordt tegengewerkt, heeft het Kremlin het nationale Russische Rode Kruis (RRC) omgevormd tot een politiek propagandavenster. Onderzoeken tonen aan dat de Russische tak geld inzamelt voor militairen, militaire trainingen geeft aan kinderen en de neutraliteit volledig heeft losgelaten om Poetins oorlogsdoelen te ondersteunen. ↩︎
