Martin BosOefeningen

Steadfast Defender: Nederland start in Oirschot

Begin volgende maand gaat de 13 Lichte Brigade naar Oost Europa voor hun deel van de oefening Steadfast Defender 2024. Op de Generaal Majoor de Ruyter van Steveninckkazerne in Oirschot wordt voor de verzamelde pers een toelichting gegeven. Steadfast Defender is met 90.000 militairen de grootste NAVO-oefening ooit.

Oorlogsvoorbereiding

De boodschap van brigadegeneraal Maurice Timmermans is vandaag helder: “Dit is geen oefening maar oorlogsvoorbereiding“. Na de presentatie van luitenant-generaal Martin Wijnen (reportage), internationale aankondigingen en de rode lijn in de toespraken bij de commando-overdracht (reportage), is dit opnieuw een niet mis te verstane boodschap vanuit de top van onze krijgsmacht. De NAVO bereidt zich voor op het verdedigen van het grondgebied tegen agressie en een mogelijke aanval. Verdedigend, want er is geen enkele behoefte om offensief en actief een oorlog in de gaan.

Toelichting brigadegeneraal Timmermans (Directeur Training & Operaties bij Staf Commando Landstrijdkrachten) op Steadfast Defender
Alert, deploy, engage en redeploy (repeat)

Steadfast Defender

Het gaat bij de persbijeenkomst vandaag over het deel van de oefening Steadfast Defender 24 (STDE24) dat in april en mei door de Nederlandse Landmacht gehouden zal gaan worden. De oefening loopt al enige maanden en we hebben hier al eerder (en bijna dagelijks) over geschreven maar zullen dat nog even kort samenvatten.

Steadfast Defender 2024 is de grootste militaire NAVO-oefening sinds het einde van de Koude Oorlog. Alle 32 NAVO-landen doen mee, in totaal 90.000 militairen. Vanuit Nederland gaat het om ruim 5.000 militairen, 1.000 voertuigen en 2 schepen. Ze oefenen wat ze moeten doen bij een aanval op een NAVO-lidstaat.

STDE24 bestaat uit meerdere kleinere oefeningen. Een ‘kleintje’ was Nordic Response waarbij Nederland met twee Marineschepen en 800 mensen meedeed aan amfibische operaties in het noorden van Noorwegen.

Quadriga 2024

De komende Nederlandse oefening van de 13 Lichte Brigade is onder de vlag van de deeloefening Quadriga. En om precies te zijn de suboefeningen Grand Center en Grand Quadriga 24. De 43 Gemechaniseerde Brigade uit Havelte draait mee onder Saber Strike en 11 Luchtmobiele Brigade in Swift Response. Volg je het nog? De infographic hieronder maakt het anders duidelijk.

Planning

Hoe ziet dan de planning van de verschillende oefeningen er voor Nederland uit?

New Amsterdam ontladen
New Amsterdam ontladen in Eemshaven
(archiefbeeld)
  • Grand Quadriga, 9 en 10 april, Nederland en Duitsland
    Wegverplaatsing 13 Lichte Brigade, OOCL en DGLC
    Bruglegging over de IJssel.
  • Saber Strike, 11 – 15 april, Nederland, Duitsland en Polen
    43 Gemechaniseerde Brigade beoefent snelle verplaatsing naar Polen (16 Fenneks, 70 militairen)
  • Grand Quadriga, 15 – 23 april, Duitsland
    13 Lichte Brigade oefent tactisch optreden (4.000 militairen)
  • Swift Response / Grand South, 5 – 24 mei, Hongarije en Roemenië
    11 Luchtmobiele Brigade oefent airborne optreden
  • Grand Quadriga, 10 – 13 mei, Duitsland, Polen en Litouwen
    13 Lichte Brigade en OOCL verplaatsen naar Litouwen
  • Grand Quadriga, 15 – 23 mei, Litouwen
    13 Lichte Brigade oefent tactisch optreden.
  • Terug naar huis, 5 – 7 juni
    De ‘redeployment’ van mens en materieel gaat door de lucht en over het water. Begin juni komt de New Amsterdam vanuit Litouwen terug met de grote variatie aan voertuigen, die in mei naar Litouwen zijn doorgereden. Het lossen van de New Amsterdam vindt een dag later plaats, waarna de voertuigen vanuit de Eemshaven over het spoor en over de weg terug gaan naar hun thuisbasis verspreid over de Nederland.

De uitvoering van de Nederlandse oefening is in handen van de 42 Battle Group, een samengestelde eenheid met verschillende landmacht-capaciteiten. De kern is een gevechtseenheid. Het geheel verplaatst zich begin april eerst naar Duitsland, waar de moedereenheid een ‘confrontatie’ met een gelijkwaardige tegenstander heeft. Hierbij is nadrukkelijk aandacht voor logistieke randvoorwaarden, zoals bevoorrading, herstel van materieel en de geneeskundige keten.

DOSCO (Defensie Ondersteuningscommando) draagt gedurende de gehele periode zorg voor de verplaatsingen en geneeskundige capaciteit. De Marechaussee voert de politietaken en de verkeerstechnische ondersteuning uit.

Presentatie in Oirschot

De eerste kerntaak van Defensie is het beschermen van het eigen grondgebied en dat van bondgenoten. Sinds de verovering van de Krim in 2014 en de inval in Oekraïne in 2022 beweegt de gehele NAVO naar deze taak. Concreet komt het er op neer dat we sneller (binnen een maand) troepen in een potentieel strijdgebied moeten hebben én dat troepen sneller beschikbaar moeten zijn. Het vraagt een andere wijze van organiseren. Anders dan we de laatste jaren deden bij het bevorderen van de (internationale) rechtsorde en stabiliteit (in bijvoorbeeld Mali of Afghanistan). En anders dan we deden in de periode van de Koude Oorlog.
De NAVO werkt nu de plannen uit en per 1 januari 2025(!) moeten deze ingevoerd zijn.

Brigadegeneraal Kooij (commandant 13 Lichte Brigade) en zijn staf spreken met de pers

Train as you fight

De oefening Steadfast Defender duurt maanden. Dit wordt ook de nieuwe oefenaanpak van de NAVO want een oorlog duurt ook geen twee weken. En een oorlog is niet kleinschalig. In de toekomst zullen er meer oefeningen van 8 weken of langer gaan volgen. Oefeningen zullen ook vaker in groot NAVO-verband en met partners gehouden worden.

Het Stinger Weapon Platform zorgt voor de beveiliging tegen vliegtuigen en drones

Be ready to fight a war tonight

We zitten in een nieuw tijdperk. Europa kan er plots anders uitzien. Tot nu toe zijn de dreigingen die de laatste maanden vanuit Rusland onze kant opkomen niet bewaarheid. Gelukkig! Het kan echter zo anders uitpakken en dan moeten de NAVO-strijdkrachten er klaar voor zijn.
Met enorme investeringen wordt er nu een inhaalslag gedaan in mensen en materieel. Het zal echter nog jaren duren voordat we echt op oorlogssterkte zijn. Denk aan de aanschaf van de nieuwe schepen van de Marine. Of de discussie die zelfs nu nog loopt over de behoefte aan tanks.

Tegelijkertijd is wat we in Nederland hebben goed. Ook in de mentaliteit met “we vechten met wat we hebben”. Het dienjaar binnen Defensie is in ieder geval een succes omdat 80% van de deelnemers voor een defensie-carrière blijft kiezen.

Demonstratie vertrek van de voertuigen (Boxer en Bushmaster)

Ruimte voor Defensie

Dat we in een andere tijd leven, heeft ook gevolgen voor de Nederlandse maatschappij. Militairen zullen meer zichtbaar zijn. Een groeiende krijgsmacht moet ook oefenen. Grote oefeningen in bijvoorbeeld Duitsland, Noorwegen of Polen. Maar kleinere oefeningen zeker ook in Nederland. Nieuwe kazernes en nieuwe oefenterreinen dus. Ruimte voor Defensie.

Vrede is niet vanzelfsprekend. Si vis pacem para bellum (als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog). Het vredesdividend is ruimschoots opgemaakt. De politiek moet zich buigen over het minimum van de 2% van het BNP dat we aan onze defensie uit moeten geven. De Nederlandse bevolking moet komende jaren aan het idee van een andere wereld gaan wennen.